مطالعات معماری ایران

مطالعات معماری ایران

سنجش ارزش های قلعه‌رودخان به عنوان میراث جهانی از منظر منشور ایکوفورت و دستورالعمل اجرایی کنوانسیون میراث جهانی

نوع مقاله : علمی پژوهشی

نویسندگان
1 گروه مرمت دانشکده معماری و هنر دانشگاه تهران
2 دانشکده معماری و هنر دانشگاه تهران
چکیده
سنجش و ارزیابی ارزش‌ها از مفاهیم بنیادین حفاظت میراث فرهنگی است که همواره در بستری تکاملی تحول یافته و هنوز چارچوب واحدی برای تعریف جامع آن‌ها وجود ندارد. قلعه‌رودخان به عنوان یکی از مجموعه‌های تاریخی شاخص کشور، متناسب با منزلت خود، شناخته نشده و درنتیجه، ارزش‌های آن به صورت نظام‌مند، شناسایی و ارزیابی نشده‌اند. این پژوهش به شناخت و ارزیابی ارزش‌های قلعه‌رودخان از منظر منشور ایکوفورت و دستورالعمل اجرایی کنوانسیون میراث جهانی می‌پردازد و در پی پاسخ به این پرسش‌هاست که ارزش‌های قلعه‌رودخان در چارچوب معیارهای هشت‌گانه منشور ایکوفورت کدام‌اند و این ارزش‌ها تا چه میزان قابلیت انطباق با معیارهای فرهنگی ثبت جهانی یونسکو و طرح به‌عنوان ارزش برجسته جهانی را دارند. پژوهش حاضر با رویکرد کیفی، روش تفسیری‌ـ‌تاریخی و استدلال منطقی و بر پایه مطالعات اسنادی و کتابخانه‌ای سامان یافته است.

یافته‌های حاصل از تطبیق لایه‌های ارزشی هشت‌گانه ایکوفورت با معیارهای فرهنگی ثبت جهانی نشان می‌دهند که ارزش‌های معماری و فنی در قلعه‌رودخان، بیشترین هم‌پوشانی را با معیارهای 1، 3، 4 و 5 کنوانسیون میراث جهانی دارند و ارزش منظر فرهنگی نیز در پیوند با معیار 5 در سطح بالا، قابلیت طرح دارد. در حالی که ارزش‌های استراتژیک در سطحی متوسط با معیارهای ۱، ۳ و ۵ و ارزش‌های انسانی‌ـ‌انسان‌شناختی، حافظه و هویت ، تاریخی و اجتماعی‌ـ‌اقتصادی در مقیاس ملی و منطقه‌ای، قابل توجیه هستند. در نتیجه، ارزش‌های برجسته قلعه‌رودخان، واجد ویژگی‌های لازم برای پرونده‌سازی ثبت جهانی بر پایه تلفیق ارزش‌های فناورانه، نبوغ پدافندی و تعامل ارگانیک با بستر طبیعی محسوب می‌گردند.
کلیدواژه‌ها


مقالات آماده انتشار، پذیرفته شده
انتشار آنلاین از 26 شهریور 1405