بررسی ارتباط سازمان فضایی و شیوه زندگی در خانه های حیاط دار دهه 50 تا 90 شهر ایلام

نوع مقاله : علمی پژوهشی

نویسندگان

1 استادیار، گروه مهندسی معماری، دانشکده هنر و معماری، واحد همدان، دانشگاه آزاد اسلامی، همدان، ایران

2 گروه آموزشی معماری، دانشکده معماری، دانشگاه آزاد، واحد همدان

3 گروه مهندسی معماری/ دانشکده هنر و معماری/ واحد همدان/ دانشگاه آزاد اسلامی/ همدان/ ایران

10.22052/jias.2024.253106.1215

چکیده

در حوزه محیط و رفتار، سازماندهی فضایی خانه و شیوه‌زندگی همواره در یک ارتباط دوسویه بایکدیگر بوده‌اند. تغییرات سازماندهی فضایی خانه‌، به شکلی کاملا ملموس بر شیوه زندگی ساکنینش تأثیرگذار بوده است. با بررسی شیوه زندگی نیز می‌توان به فهم و خوانشی درست از علل شکل‌گیری فضاهای داخلی خانه‌ها و در نتیجه تغییرات سازماندهی آنها رسید. در راستای رسیدن به این هدف نمونه هایی از خانه های معاصر حیاط دار شهر ایلام از دهه پنجاه تا نود به طور جداگانه در هر دهه انتخاب شده است که همگی آن‌ها دو ویژگی مهم دارند؛ یک اینکه در شهر شاخص نیستند و عمومیت بیشتری دارند، دیگر اینکه جهت مطالعه رفتاری داخل خانه‌ها قابل دسترس هستند. نمونه‌ها به ترتیب بر اساس دهه و محل قرار‌گیری حیاط نسبت به ساختمان از A1 تا E4 کدگذاری شده‌اند. روش تحقیق در این پژوهش موردی، ترکیبی است شامل؛ روش‌های تفسیری و تطبیقی با استفاده از مطالعات کتابخانه‌ای، مشاهده و دسته‌بندی داده‌های رفتار و شیوه زندگی، بدست آمده از مصاحبه با ساکنین توسط نرم‌افزار مکس‌کیودا، می‌باشد. با توجه به این پژوهش این تغییرات مربوط به تعداد فضاها، نام انها، محل قرار‌گیری در پلان، همچنین نوع و تعداد فعالیت‌های هرکدام در دهه‌های مختلف از پنجاه تا نود دارد. لیکن با توجه به فرهنگ غنی مردم کرد بومی، همچنان در شیوه زندگی ساکنین اهمیت به میهمان و جانمایی بهترین قسمت خانه به فضای پذیرایی مشاهده می‌شود. حیاط نیز از جمله فضاهایی است که تقلیل کاربری و تغییر مبلمان داشته است که در بحث ها بیان شده است.

کلیدواژه‌ها