مولد اولیة طراحی در معماری خانه متناسب با رفتار اسلامی برمبنای منابع نقلی اسلام

نوع مقاله : علمی پژوهشی

نویسندگان

1 مربی، دانشکده هنر و معماری، دانشگاه شهاب دانش

2 استادیار دانشگاه ملی مهارت، تهران، ایران

چکیده

در موضوع معماری اسلامی، موضع مناسب حضور امر اسلامی در فرایند طراحی نیازمند بررسی است. بر این اساس این پژوهش با هدف تبیین فرایند تحقق معماری اسلامی و با بهره‌گیری از یافته‌های نظریه‌پردازان حوزۀ فرایند طراحی معماری شکل گرفته است. "مولد اولیه" در حوزۀ فرایند طراحی، منظری مناسب جهت دریافت ایده‌های اولیه تولید اثر معماری است. منظری که از یک سو مفاهیم مبنایی و شکل‌دهندۀ معماری و از سوی دیگر مسائل مورد توجه در منابع نقلی اسلام را می‌تواند مورد پردازش قرار دهد و منجر به اتخاذ تصمیمات معمارانه شود. این نگرش در موضوع خانه، "مولد اولیۀ دار" و "مولد اولیۀ بیت" را معرفی می نماید. مولد اولیۀ دار متوجه مفهوم حضور در خانه است؛ حضور اهل خانه با هم و با مهمانان و در هرلحظه قابل بررسی است. مولد اولیه بیت اما نظر به ویژگی های خانه و تغییرات در طول زمان دارد که می تواند متاثر از تغییرات اهالی خانه باشد. جهت تبیین این نگرش، مولد های اولیه دار و بیت در خانۀ روحانی واقع در قم مورد بررسی قرار گرفت. در وضعیت مطلوب خانه، مولد اولیۀ بیت در ادوار مختلف دچار تغییر می‌شود لکن مولد اولیۀ دار از ثبات نسبی برخوردار است. پاسخگویی خانه نیز معلول تامین امکان حضور مطلوب کاربران مختلف درخانه و فراهم آوردن امکان تغییرات، اعم از تفکیک و تجمیع خانه‌ها در طول زمان است.

کلیدواژه‌ها