ارزیابی عملکرد پوسته مشبک آجری در کنترل تابش و نور در اقلیم گرم و نیمه خشک دزفول

مقالات آماده انتشار

نوع مقاله : علمی پژوهشی

نویسندگان

1 گروه معماری، واحد اهواز، دانشگاه آزاد اسلامی، اهواز، ایران

2 دانشیار گروه معماری، دانشکده معماری و شهرسازی، دانشگاه صنعتی جندی شاپور دزفول، دزفول، ایران

10.22052/jias.2026.258244.1473

چکیده

در اقلیم گرم و نیمه‌خشک دزفول، کنترل تابش خورشیدی برای ارتقای آسایش حرارتی و بصری الزامی است. هدف این پژوهش، بهینه‌سازی عملکرد سطوح مشبک آجری الهام‌گرفته از معماری بومی دزفول برای بهبود آسایش بصری و کاهش بار تابشی ساختمان‌های معاصر است. روش تحقیق ترکیبی و مبتنی بر تحلیل تطبیقی و شبیه‌سازی کمی بوده و در آن، دوازده نمونه از سطوح مشبک آجری خانه‌های تاریخی دزفول شناسایی و بازطراحی شدند. چهار اتاقک با ابعاد ۱۲۰×۱۳۰×۱۳۰ سانتی‌متر مدل‌سازی شدند و الگوهای مشبک در فواصل مشخص از جداره شیشه‌ای آن‌ها قرار گرفتند. فرآیند مدل‌سازی و شبیه‌سازی با استفاده از نرم‌افزارهای AutoCAD، Rhinoو پلاگین‌های، Grasshopper، Ladybug وHoneybee انجام شد. شاخص‌های نور روز شامل DLA، UDI در سه بازه، و تابش سطح با فواصل ۱۰ تا ۴۰ سانتی‌متری سطوح مشبک از جداره شیشه‌ای بررسی و تحلیل گردید.

نتایج نشان داد، الگو با طرح چلیپا، با نسبت پر به خالی ۳/۶۷ % با میانگین DLA، ۸۷/۲۹ % وUDI-100-2000 Lux ، 02/39 % بهترین عملکرد را بین سایر نمونه‌ها دارد. همچنین فاصله 10 سانتی‌متری از جداره شیشه‌ای بیشترین میزان DLA، 99/23 % و فاصله 40 سانتی‌متری، ضعیف‌ترین عملکرد با 86/16% را نشان داد. از سوی دیگر، الگوی مربع با نسبت پر به خالی 7/9۷ % بیشترین میزان نور ناکافی یا Underlit با 06/89 % و کمترین تابش سطحی با میانگین معادل ۰۵/۵۸ کیلووات ساعت بر متر مربع را ثبت کرد. در مجموع، الگوی با طرح چلیپا در فاصله 20 سانتی‌متری با مقدار DLA برابر 44/31 % تعادل مناسبی میان آسایش بصری و کاهش بار تابشی ایجاد نمود.

کلیدواژه‌ها

مطالعات معماری ایران

مقالات آماده انتشار، پذیرفته شده
انتشار آنلاین از تاریخ 22 مرداد 1405

فایل ها

هم رسانی

ارجاع به این مقاله

آمار