بهبود حدنهایی پایداری جانبی سازۀ یک دهانۀ متشکل از تاق آهنگ بر روی پایه در صفحۀ قوس

پیکره‌‌بندی و نحوۀ توزیع جرم در مقطع سازه‌های بنایی متشکل از تاق و دیوار بر مهم‌ترین حالت فروریختگی این سازه، یعنی دوران عمود بر صفحۀ دیوار اثر کلیدی دارد. هدف نوشتار حاضر این است که با طراحی پیکره‌بندی مناسب برای یک گونه از سازه‌های روستایی منطقۀ ماهان کرمان، حد نهایی پایداری لرزه‌ای این سازه‌ها را برای این حالت کلیدی فروریختگی، ارتقاء بخشد. برای این کار، نخست، اثر سه تکنیک استادکاران سنتی برای پایدار سازی، یعنی ضخامت دادن به پای قوس، استفاده از پایۀ با یک برِ شیبدار و به کار بردن سکو یا پیرنشین بر افزایش پایداری لرزه‌ای بررسی می‌شود. سپس، با استفاده از این سه تکنیک و تکنیک‌ مشهور دیگر در پیشینه، یعنی تغییر زاویۀ قطاع قوس، تلاش می‌شود که حد پایداری جانبی گونۀ مورد بررسی که دروضع موجود، در منطقۀ بررسی شده، زیر 1/0 شتاب ثقل است، بدون تسلیح، به ترتیب به 35/0، 50/0 و 65/0 شتاب ثقل افزایش یابد. هم‌چنین، مساحت مقطع‌های طراحی شده برای مقایسه و انتخاب گزینه‌های بهینه، هم‌زمان با شکل مقطع پیشنهادی برای مشاهده ویژگی های بصری ارائه می‌شوند. تحلیل و طراحی بر اساس روش حد نهایی بر اساس فرض‌های هیمن است و ابزار مورد استفاده چندضلعی فونیکولار می‌باشد. نتایج نشان می‌دهند که حدود پایداری مورد نظر این نوشتار، با تکنیک‌های بومی بررسی شده قابل حصول هستند. حاصل پژوهش به صورت یک دستنامۀ طراحی ارائه می شود که می‌تواند برای طراحی اولیه مورد استفاده طراحان قرار گیرند.