Jundishapour University of Ahvaz Campus: An Experiment in the Reproduction of Iranian Architecture (Late 1960s–1979)

Document Type : Original

Authors

1 PhD Student in Architecture, Huckabee College of Architecture, Texas Tech University

2 PhD in Landscape Architecture, Faculty of Fine Arts, University of Tehran

Abstract

Jundishapour University of Ahvaz, in line with the Pahlavi government’s nationalist policies, was presented as the heir to the Sasanian-era Jundishapour. From its establishment in 1955 until the early 1970s, its development remained limited. However, in the decade before the Islamic Revolution, it expanded rapidly, leading to the establishment of the Jundishapour University Campus in Ahvaz. The architectural requirement for this new campus was defined as design in the “authentic Iranian style” and “according to the traditional principles of Iranian architecture,” which led to the invitation of Mohammad Reza Moghtader, Kamran Diba, and Mozhan Khadem to design its buildings. The result was a rare and valuable example of modern Iranian architecture, offering a setting in which several of Iran’s most experienced architects collaborated to reinterpret and contemporize traditional architectural principles. Using a historical-interpretive approach and newly uncovered archival documents, this study examines each architect’s contribution through a formal analysis framework that includes relationships with neighboring buildings, spatial adjacency, geometry, formal structure, ornament, and symbolism. The architectural approaches are classified as physical, referring to direct formal references to historical architecture; physical-conceptual, referring to the reinterpretation of historical architectural concepts with perceptible fidelity to tradition; and conceptual, referring to the creation of new forms inspired only by historical architectural ideas. Moghtader, Diba, and Khadem represent these three categories, respectively.

Keywords

References

 آمار آموزش عالی ایران در پنجاه سال شاهنشاهی پهلوی. ۱۳۵۵. تهران: مؤسسۀ تحقیقات و برنامه‌ریزی علمی و آموزشی.
 ابل، کریس. ۱۳۸۷. معماری و هویت. ترجمۀ فرح حبیب. تهران: دانشگاه آزاد اسلامی واحد علوم و تحقیقات.
 امیدوار، عطاءالله. ۱۳۷۹. کامران دیبا را چطور به یاد می‌آورم؟. معمار (10): ۲۷ـ۲۶.
 افشارنادری، کامران. ۱۳۷۹. یادگارهای آشنا کامران دیبا. معمار (10): ۲5ـ۲0.
 بانی‌مسعود، امیر. ۱۳۹۴. معماری معاصر ایران در تکاپوی بین سنت و مدرنیته. تهران: هنر و معماری قرن.
 بسکی، سهیلا. ۱۳۷۹. دیداری دیگر با کامران دیبا. معمار (10): 8ـ19.
 بهروز، احمد، و عطاءالله اشراقی. ۱۳۵۰. دانشکده پزشکی جندی‌شاپور از تأسیس تا سال ۱۳۵۰. اهواز: انتشارات دانشگاه جندی‌شاپور.
 بی‌بی‌سی فارسی. 1403. تماشا: معماری نوگرای ایرانی در آثار محمدرضا مقتدر [ویدئو]. یوتیوب.
https://www.youtube.com/watch?v=Lz_x37QO-oM
 پیشرفت‌های دانشگاه جندی‌شاپور در دهۀ انقلاب شاه و مردم. ۱۳۵۱. اهواز: روابط عمومی دانشگاه جندی‌شاپور.
 خادم، موژان. ۱۳۹۳. ابعاد عرفانی معماری: بحران محیط‌زیست. رهاورد (106): ۱10ـ۱27.
 خانبانزاده، ساناز، مریم ارمغان، و جمال‌الدین سهیلی. ۱۳۹۹. بررسی نقش زنان معمار در معماری معاصر ایران (۱۳۲۰ تا ۱۳۵۷ خورشیدی). زن در فرهنگ و هنر. ۱۲(۱). 1۹ـ4۹. https://doi.org/10.22059/jwica.2020.297705.1403
 دادخواه، حسن، شهناز خادمی‌زاده، ندا شفیعی، سمیه طاهری‌فر، مریم سعیدی، و سید مصطفی عالم‌زاده. ۱۳۹۸. ویژه‌نامۀ تاریخ شفاهی دانشگاه؛ آثار نوشتاری دانشگاهیان به‌مناسبت آیین بزرگداشت شصتمین سالگرد تأسیس دانشگاه شهید چمران اهواز. جلد اول. اهواز: دانشگاه شهید چمران اهواز.
 دیبا، کامران. ۱۳۹۳. باغی میان دو خیابان: چهار هزار و یک روز از زندگی کامران دیبا. تهران: بن‌گاه.
 دیبا، کامران. ۱۳۹۲. ساختمان‌ها و پروژه‌ها. ترجمۀ ونداد جلیلی. تهران: علم معماری رویال.
 راهنمای دانشگاه جندی‌شاپور سال تحصیلی ۱۳۵۳ـ۵۴. ۱۳۵۴. اهواز: دانشگاه جندی‌شاپور، دفتر معاونت پژوهشی و برنامه‌ریزی.
 راهنمای تحصیلی دانشگاه جندی‌شاپور سال تحصیلی ۲۵۳۶ـ۲۵۳۷. ۱۳۵۷. اهواز: دانشگاه جندی‌شاپور، دفتر برنامه‌ریزی و نظارت.
 زندگی مهندس محمدرضا مقتدر. (۱۳۸۷). مصاحبۀ مجلۀ معمار. تاریخ مراجعه: ۲۹/۹/۱۴۰۱. قابل دسترس در: http://www.caoi.ir/fa/categories/%D9%88%DB%8C%D8%AF%DB%8C%D9%88/%D9%85%D8%B5%D8%A7%D8%AD%D8%A8%D9%87/mohammadreza-moghtader-%D9%85%D8%AD%D9%85%D8%AF%D8%B1%D8%B6%D8%A7-%D9%85%D9%82%D8%AA%D8%AF%D8%B1.html
 سیدی، سید علیرضا، و مرتضی همتی. 1402. در امتداد زمان و مکان؛ بررسی و تحلیل اندیشۀ «معماری ممتد» در پروژۀ پردیس مرکزی دانشگاه قوچ. منظر (63) 15: 86ـ97. https://doi.org/10.22034/manzar.2022.345727.2196
 طایفه، احسان، عیسی حجت، و حمیدرضا انصاری. ۱۳۹۴. تعریف و تدوین دستگاه واکاوی فرم معماری مبتنی‌بر تحلیل و بازاندیشی دستگاه نقد. مطالعات معماری ایران (۸) ۴: 73ـ88.
 عظیمی، علیرضا، خسرو محمدی، و وحید عبدلی. ۱۳۹۴. نگاهی به ۲۰ سال معماری محمدرضا مقتدر در ایران. هنر معماری (36): 16ـ29.
 قهاری، سید علیرضا. ۱۳۸۶. کتاب معماران ایران. تهران: نظر.
 مجاب، حبیب‌الله. ۱۳۴۶. تاریخچۀ مختصر دانشگاه گندی‌شاپور «جندی‌شاپور». اهواز: سازمان آب و برق خوزستان.
 مجتهدزاده، روح‌الله، و زهرا نام‌آور. ۱۳۹۴. در جست‌وجوی هویت شهری اهواز. تهران: مرکز تحقیقات راه، مسکن و شهر‌سازی.
 مجموعه قوانین موضوعه و مسائل مصوبۀ دورۀ یازدهم قانون‌گذاری. ۱۳۱۹. تهران: چاپخانۀ مجلس.
 مجموعه قوانین موضوعه و مصوبات دورۀ‌ پ‍ان‍زده‍م‌ ق‍ان‍ون‌گ‍ذاری. ۱۳۲۹. تهران: چاپخانۀ مجلس.
 مظهری، محمدابراهیم، و فرشته گدازی. ۱۳۹۴. معماری و اندیشه: تأملی بر معماری دانشگاه. اهواز: دانشگاه شهید چمران اهواز.
 مقتدر، محمدرضا. (۱۳۸۵). کارهای رضا مقتدر. معمار (40): 89ـ95.
 میرعمادی، عبدالـحسین، و غلامحسین صرامی. ۱۳۵۶. پیدایش و گسترش دانشگاه جندی‌شاپور. اهواز: معاونت پژوهشی و برنامه‌ریزی دانشگاه جندی‌شاپور.
 نصر، سید حسین. ۱۳۹۸. دکتر سید حسین نصر. در ویژه‌نامۀ تاریخ شفاهی دانشگاه؛ آثار نوشتاری دانشگاهیان به‌مناسبت آیین بزرگداشت شصتمین سالگرد تأسیس دانشگاه شهید چمران اهواز. جلد اول. گردآوری و تدوین: حسن دادخواه، شهناز خادمی‌زاده، ندا شفیعی، سمیه طاهری‌فر، مریم سعیدی و سید مصطفی عالم‌زاده. اهواز: دانشگاه شهید چمران اهواز.
 همتی، مرتضی، و سید علیرضا سیدی. ۱۴۰۰. موژان خادم: ایران و فراتر از آن! گفت‌وگو با موژان خادم در مورد آثار معماری او در ایران، پاکستان، مصر، ترکیه و آمریکا. هنر معماری (63): 82ـ91.
 هنر و معماری. ۱۳۵۱. آشنایی با یکی از آرشیتکت‌های ایرانی و کارهای وی. هنر و معماری (۱۳ و ۱۲) 4: 43ـ50.
 Amanat, Abbas. 2017. Iran : A Modern History. New Haven: Yale University Press. https://doi.org/10.12987/9780300231465.
 Indigenous high-tech. 1987. Architectural Record 96 (5): 136-149.
 Khaghani, Saeid, & Niloofar Rasooli. 2018. The Women Architects of Iran, Their Practice and Influence (1940-1976). In C. Franchini, H. Seražin, E. M. Garda (Ed.), Women's Creativity since the Modern Movement (1918-2018): Toward a New Perception and Reception. Slovenia: Založba ZRC.
 Jondi Shapour University, Ahvaz, Iran (n.d.). Retrieved February 2, 2026, from https://continuousarchitecture.org/portfolio/jondi-shapour-university-ahvaz-iran/
 Setting a Standard for Architecture in Islam: The Aga Khan School of Nursing in Karachi, designed by Payette Associates and Mozhan Khadem. 1981. Architectural Record 90 (10): 81-89.
 Shahbazi, Alireza Shapur, & Lutz Richter-Bernburg. 2018. Gondesapur. Encyclopaedia Iranica 11 (2): 131–135.
 Seyedi, Seyed Alireza, Asma Mehan, & Morteza Hemmati. 2025. Modernism and Mysticism: Mozhan Khadem’s Architectural Journey. In Abstracts of Papers Presented at the 78th Annual International Conference of the Society of Architectural Historians (SAH). Atlanta, GA: Society of Architectural Historians, 40.
 Tabibi, Baharak. 2021. Unhiding The Hidden Portrait Of Pahlavi Women Builders In Sketching The Iranian Modernity: A Reassessment Of The Congress Of Women Architects. METU Journal of the Faculty of Architecture 38 (1): 197-212. http://dx.doi.org/10.4305/metu.jfa.2021.1.5
Journal of Iranian Architecture Studies
Volume 14, Issue 28
March 2026
Pages 171-196

Files

Share

How to cite

Statistics