دانشگاه کاشانمطالعات معماری ایران2252-0635122320230823Spatial Relations Patterns in the Caravanserais of the Historical Route from Jorjan to Nishapur: A Study Using Space Syntaxالگوهای روابط فضایی در رباطهای مسیر تاریخی جرجان به نیشابور با بهرهگیری از نحو فضا52711403410.22052/jias.2023.248764.1154FAپردیسزنجیریانکارشناس ارشد مطالعات معماری ایران، دانشکدگان هنرهای زیبا، دانشگاه تهرانالهاماندرودیدانشیار، دانشکده معماری، دانشکدگان هنرهای زیبا، دانشگاه تهرانمحمدحسنطالبیاندانشیار، دانشکده معماری، دانشکدگان هنرهای زیبا، دانشگاه تهران0000-0002-9568-1819Journal Article20230102Iran's unique geographical position, as a crossroad between various Eastern and Western civilizations, has made it a significant land with important routes throughout different historical periods. Caravanserais, which some of them are registered in the UNESCO list of World Heritage, are an important heritage of historic roads. In the route of the Khorasan or Eastern highway, a branch is located in the north of Khorasan. The historical route from Jorjan to Nishapur has been a point of reference since the 4th to 9th centuries. Only a few caravanserais in Iran remain from before the Safavid period. Since chain caravanserais were likely built simultaneously due to their continuous function of providing shelter for travelers, their chain analysis holds a special position in the studies of architectural patterns. In this research, firstly, using interpretive-historical methods, the route, resting places, and caravanserais from the 4th century onwards were identified. In the next step, relying on the theory of Space Syntax and the resulting justified graphs, the spatial relations of these caravanserais were analyzed, and the governing patterns of these relations were interpreted using logical reasoning methods. The findings indicate that the entrance point to the buildings is unique and serves as the main gateway. Hashti or octagonal vestibule serves as a pivotal communication space in the intermediate area. The stable has access through Hashti, and the tower has access through the stable. Hashti is connected to the entrance courtyard. The rooms are arranged around the courtyard, with the iwan (semi-open vaulted hall in the middle of each side of the rectangular courtyard) serving as the pivotal space between the rooms and the courtyard. The distinguishing feature of the buildings is the presence of additional sections such as the stable and their method of connection to Hashti. Thus, while following a unified pattern, the layout of these buildings is unique for each structure, with considerations such as the number of rooms, Hashti, and stable shape.موقعیت ویژۀ ایران در منطقه همچون چهارراهی بین تمدنهای مختلف شرق و غرب، این سرزمین را از راههای مهمی در دورههای مختلف تاریخی برخوردار کرده است. در مسیر شاهراه خراسان یا شرق، یک شاخۀ فرعی در شمال خراسان واقع است. راه تاریخی جرجان به نیشابور با نُه منزلگاه نقطهگذاری شده است و پیشینۀ تاریخی آن به قرن چهارم تا نهم هجری بازمیگردد. رشته کاروانسراهای پشتسرهم معدودی در ایران مربوط به پیش از دورۀ صفوی باقی مانده است. با توجه به اینکه کاروانسراهای زنجیرهای بهدلیل کارکرد بههمپیوسته در پناه دادن به مسافران بهاحتمال زیاد همزمان ساخته شدهاند، تحلیل زنجیرهای از آنها جایگاه ویژهای در مطالعات الگوشناسی معماری ایران دارد. در این پژوهش، ابتدا با کمک روش تفسیریتاریخی، این مسیر و منزلگاهها و رباطهای آن از قرن چهارم هجری به بعد شناسایی شدهاند. در گام بعدی، با تکیه بر نظریۀ نحو فضا و گرافهای توجیهی حاصل از آن، روابط فضایی این رباطها تحلیل شده و با کمک روش استدلال منطقی الگوهای حاکم بر این روابط تفسیر شدهاند. یافتهها نشان میدهد که نقطۀ ورود به بناها یگانه و سردر ورودی است. هشتی بهعنوان مفصل ارتباطی در فضای میانی قرار دارد. اسطبل از طریق هشتی و برج از طریق اسطبل راه دارد. هشتی به ایوان ورودی حیاط متصل است. اتاقها اطراف حیاط چیده شدهاند؛ اما ایوانچه مفصل میان اتاق و حیاط است. وجه افتراق بناها وجود بخشهای اضافی همانند اسطبل و شیوۀ اتصال آنها با هشتی است. بدینترتیب طرح این بناها در حین دارا بودن الگوی واحد، با تمهیداتی ازجمله تعداد اتاق، هشتی و شکل اسطبل برای هر بنا یگانه است.https://jias.kashanu.ac.ir/article_114034_a4ce2880017821fda1807582b8eb20a8.pdfدانشگاه کاشانمطالعات معماری ایران2252-0635122320230823A Comparative Analysis of User-Behavior Environmental Characteristics and Space Syntax Components in a Residential Neighborhood with an Organic Context:Chizarمطالعۀ قیاسی ویژگیهای محیطی مرتبط با رفتار ازنظر کاربران و مؤلفههای نحو فضا در محلۀ مسکونی با بافت ارگانیک؛ محلۀ چیذر295211386910.22052/jias.2023.248742.1152FAنصراسلامی مجاوریدکترای معماری، دانشکده معماری، دانشکدگان هنرهای زیبا، دانشگاه تهرانحمیدرضاانصاریاستادیار، دانشکده معماری، دانشکدگان هنرهای زیبا، دانشگاه تهرانعلیرضاعینیفراستاد، دانشکده معماری، دانشکدگان هنرهای زیبا، دانشگاه تهرانJournal Article20230131The gap between the findings of environment-behavior studies and the actual design is a fact being observed by many professionalsnowadays. This research is an attempt to bring them closer to application by establishing a relationship between the qualitative features of the environment and the quantitative components of design. The case study is the organic context of Chizar neighborhood in Tehran. The typical qualitative methods of data collection in behavior sciences (observation and questionnaires) and the quantitative, software-assisted method of space syntax were used. Since the software analysis was done based on the location of houses, the result shows the existence of a relationship between residents’ behavior and their evaluation of the environmental characteristics of the neighborhood and the location-based syntactic components of their houses. Based on this survey, the neighborhood has extensive social interactions, active behavioral settings, and adequateenvironmental affordances. The correlation table between the components of space syntax as a variable group and the results of the questionnaire as another group including social interactions, behavioral settings, and environmental affordancespresents the main result of this study. This table shows that the results of the survey are strongly correlated with global integration, local integration, global mean depth, local total depth, connectivity, global choice, local choice, and local RA. These components can be used effectively in the study and design phasesof other similar neighborhoods or be used in the evaluation of pre-designs. The research also yields more results due to its holistic and exploratory nature. Some of the results that are inconsistent with those of previous studies, such as the negative correlation between integration and walking and the positive correlation of mean depth with walking and safetyhighlight the need for additionalresearch. وجود فاصله میان یافتههای مطالعات محیط-رفتار و طراحی، واقعیتی است که امروزه توجه بسیاری از صاحبنظران را به خود جلب کرده است. مقالۀ حاضر با برقراری ارتباط میان ویژگیهای کیفی محیط و مؤلفههای کمی قابل تحلیل با نرمافزار، تلاشی برای نزدیک کردن این نتایج به طراحی محسوب میشود. بافت ارگانیک محلۀ چیذر بهعنوان نمونۀ موردی برای این بررسی انتخاب شده است. روشهای کیفی و معمول جمعآوری اطلاعات در مطالعات علوم رفتاری، یعنی مشاهده و پرسشنامه از یک طرف، و روش کمی و نرمافزاری تحلیل نحو فضا، ازطرف دیگر مورد استفاده قرار گرفتهاند. ازآنجاکه تحلیل نرمافزاری بر مبنای موقعیت خانهها انجام شده، نتیجۀ پژوهش نشاندهندۀ وجود رابطۀ میان رفتار و ارزیابی ساکنان از ویژگیهای محیطی محله با ویژگیهای نحوی موقعیت خانۀ آنهاست. طبق یافتههای پیمایش، بافت چیذر دارای تعاملات اجتماعی گسترده، قرارگاههای رفتاری پویا و قابلیتهای محیطی مناسب ازنظر ساکنان است. جدول همبستگی بین مؤلفههای نحو فضا، بهعنوان یک گروه متغیر، و نتایج پرسشنامه بهعنوان گروه دیگر، که شامل سه محور تعاملات اجتماعی، قرارگاههای رفتاری و قابلیتهای محیط است، یافتۀ اصلی این مطالعه محسوب میشود. این جدول نشان میدهد که در بافت چیذر میان یافتههای پیمایش و مؤلفههای همپیوندی کلان، همپیوندی محلی، عمق میانه، عمق تام محلی، پیوستگی، انتخاب، انتخاب محلی و مرتبۀ نسبی از نحو فضا همبستگیهای بالاتری نسبت به مؤلفههای دیگر برقرار است. این مؤلفهها را میتوان در مطالعه و طراحی بافتهای مشابه مهمتر و مؤثرتر دانست، یا در ارزیابی مرحلۀ پیشطرح مورد استفاده قرار داد. بهدلیل ماهیت کلنگر و اکتشافی، این پژوهش یافتههای متعدد دیگری نیز دارد، که رابطۀ معکوس همپیوندی و پیادهروی و رابطۀ مستقیم پیادهروی و همچنین امنیت با عمق میانه، بهدلیل مغایرت با یافتههای پژوهشهای پیشین، شایستۀ پیگیری است.https://jias.kashanu.ac.ir/article_113869_fe311a218eab93921b7a33aebcec907c.pdfدانشگاه کاشانمطالعات معماری ایران2252-0635122320230823Typology of Mosques Built in Tabriz and Baku during the Qajar Periodگونهشناسی معماری مساجد تبریز و باکو در دورۀ قاجار536711387010.22052/jias.2023.245873.0FAشهنازفرمانیاستادیار، دانشکده هنر و معماری، واحد تهران جنوب، دانشگاه آزاد اسلامیغلامحسینمعماریاناستاد، دانشکده معماری و شهرسازی، دانشگاه علم و صنعت ایرانJournal Article20210622Azerbaijan,with a long history of culture and art,is one of the regions in Iranthat meritsarchitectural study. For this purpose, we should not limit our study to the present-day borders of Azerbaijan.Instead,it is important to note that in the not-so-distant past, there wasan exchange of artistic and architecturalideas, motivations, and craftspersons with its neighboring lands including Aran (Republic of Azerbaijan). In the realmof Islamic architecture, the physicality of mosquesholds a distinctive position because of their correspondence toconsistentbehavioral patterns. Therefore,a typological study can be carried outnot inside political boundaries but within the extent of cultural boundaries. The ultimate purpose of this research is to reach a typology of mosques of Tabriz and Baku built during the Qajar era according to their physical characteristics. For this purpose, the descriptive-analytical research method was used and data collection was done by library research and field studies. In this article, a total of 28 historical mosques and their important features in both citiesareintroduced, and next,they are classified according to these features and the composition of their physical elements.The characteristics of each typology are discussed next. The mosques in these areas can be classified into three types: dome-chamber mosques, dome-chamber and colonnaded mosques, and hypostylemosques. The hypostyle type can only be foundin Azerbaijan, while the other two typescan be found in both regions.آذربایجان یکی از مناطق باسابقه در فرهنگ و هنر ایران است که شناخت معماری آن ضروری است. برای شناخت معماری و هنر این منطقه نباید بر مرزهای کنونیتکیه کرد، بلکه باید به یاد آوریم که در گذشتهای نهچندان دور، این منطقه دارای رابطه در تبادل اندیشهها، انگیزهها و پیشهوران در زمینههای هنر و معماری با سرزمینهای اطراف ازجمله اَران(جمهوری آذربایجان) بوده است. در کالبد معماری اسلامی مسجد جایگاه ویژهای را به خود اختصاص داده است که با توجه به ثبات الگوی رفتاری در آن میتوان فارغ از مرزهای سیاسی و در گسترۀ مرزهای فرهنگی به گونهشناسی آن پرداخت. هدف این تحقیق،شناخت ویژگیهای مساجد تبریز و باکو در دوران قاجار و دستهبندی آنها براساس خصوصیات کالبدی و درنهایتگونهشناسیاست. برای دستیابی به هدف مذکور، از روش تحقیق توصیفیتحلیلیاستفاده شده و جمعآوری دادهها به روش کتابخانهای و میدانی انجام شده است. در این مقاله، ابتدا مساجد تاریخی در هر دو شهرکه شامل 28 مسجد است،شناسایی و اندامهایی بااهمیت تعریف خواهد شدو سپسبا توجه به این اندامها و ترکیب اجزای کالبدی، به گونهشناسی آنها پرداخته خواهد شد و در ذیل معرفی هر گونه، ویژگیهای بارز آنها مورد مطالعه خواهد گرفت. مساجد این مناطقبرسه گونه است که عبارتاند از:مساجد گنبدخانهای، مساجد گنبدخانهای با رواق اطراف و مساجد شبستانی. گونۀ شبستانی فقط آذربایجان قابل شناسایی است و گونههای گنبدخانهای و گنبدخانهای با رواق اطراف در هر دو منطقه موجود است.https://jias.kashanu.ac.ir/article_113870_d21d6bf1a4e36fff524430e66caf3cd9.pdfدانشگاه کاشانمطالعات معماری ایران2252-0635122320230823Unveiling Achaemenid Logisticss: Investigating Methods of Construction Materials Transport at Persepolisاستراتژیهای حمل بار در عصر هخامنشی با تکیه بر شناسایی روشهای حمل مصالح سنگی در تختجمشید699411396010.22052/jias.2023.252590.1181FAمهدیمعتمدمنشاستادیار، دانشکده هنر و معماری، دانشگاه تربیت مدرسمریمکوراونددانشجوی کارشناسی ارشد معماری، دانشگاه تربیت مدرسزهراشیرزادنیادانشجوی کارشناسی ارشد معماری، دانشگاه تربیت مدرسخسرودانشجودانشیار، دانشکده هنر و معماری، دانشگاه تربیت مدرسJournal Article20230303 <br />Vertical and horizontal transportation of building materials has always been a major challenge in historical construction. Architects and engineers of ancient civilizations developed simple yetpractical solutions for these challenges.While material transport has been addressed in the field of historical building technology, no definite conclusion has been reached regarding the equipment and methods for the entire process from extraction to execution. Among ancient civilizations, the Achaemenid Empire stands out as a remarkable example, with Persepolis representing its most significant and exquisite engineering and artistic achievement. Constructing monumental buildings during that era posed unique challenges which were addressed ingeniously and effectively, particularly regarding the vertical and horizontal transportation of heavy, large blocks of stone over long distances from quarries to construction sites. This research delves into the logistics strategies employed by the Achaemenids in the construction of Persepolis. The authors first examine the methods employed by pre-Achaemenidor contemporaneous civilizations, which,based on historical evidence, influenced the formation of Achaemenid architectural culture. Based on this analysis, the authors hypothesize about the methods employed by the Achaemenids. The hypotheses are evaluatedby analyzing ancient evidence, field research, and geographic data within the field of historical building technology. The research reveals that the Achaemenids employed a combination of simple machines and sledgesfor the ground transportation ofloads. Water was not a challenging obstacle for builders, as they used rafts or temporary bridges for the transportation of loads. In steep slopes, they likely modified the natural train or employed limited terraces. For vertical transportation, they most likely used a combination of compound pulleys and ropes in the form of early cranesجابهجایی مصالح در محورهای افقی و عمودی،یکی از چالشهای اساسی در ساخت همۀ ابنیه ازجمله بناهای تاریخی است. معماران و مهندسان تمدنهای باستان،راهبردهای ساده ولی کاربردی برای حل این چالشها توسعه دادند. در معدود پژوهشهای محققان، حوزۀ فناوری تاریخی ساختمان موضوع حمل بار در دنیای باستان مورد توجه قرار گرفته، اما پاسخی قاطع برای ابزارها و روشهای حمل مصالح در بخشهای مختلف فرایند استخراج تا اجرا وجود ندارد. تمدن هخامنشی ازجمله تمدنهای برجستۀ تاریخی بوده و مجموعه تختجمشید بهعنوان شاخصترین پروژۀ این تمدن، دربرگیرندۀ دستاوردهای بدیع مهندسی و هنری است. با توجه به استفاده از قطعات سنگی بسیار بزرگ و سنگین در ساخت این مجموعه، و بهویژه مسیرهای طولانی میان معادن برداشت سنگ و محلکاربرد آنها، استفاده از راهکارهای هوشمندانه و ابزارهای کارآمد برای فائق آمدن بر مشکلات جابهجاییمصالح،اهمیتی ویژه داشت. در این مقاله،نویسندگان در جستوجوی شناسایی استراتژیهای بهکار گرفتهشده توسط سازندگان هخامنشی برآمدهاند؛بدین منظور با بررسی روشهای حمل بار در تمدنهای پیش از هخامنشی یا همعصر با آنان، که مطابق با شواهد تاریخی تأثیر قابل توجهی بر شکلگیری فرهنگ معماری هخامنشی داشتهاند، به فرضیهپردازی درخصوص روشهای حمل مصالح در فرایند ساخت تختجمشید پرداختهاند. شواهد باستانی، برداشتهای میدانی، و دادههای جغرافیایی در بستری از تاریخ فناوری معماری، پارامترهایی هستند که محققان حاضر برای شناسایی صحت فرضیات خود بر آنها اتکاکردهاند.نتایج این تحقیق نشان از آن دارد کهبنا بر موقعیت شیب طبیعی زمین، ماشینهایساده متکی بر چرخ و سورتمه، برای حمل بار بر روی زمین مورد استفاده قرار گرفتهاند. در دامنههای با شیب بسیار تند استفاده از صفهبندیهای محدود نیز دور از انتظار نیست. مواجهه با آب برای سازندگان چالشبرانگیز نبوده است و شناورها یا پلهای موقت برای انتقال بار کاربرد مییافتند.جرثقیلهایی متشکل از قرقرۀ مرکب و طناب محتملترین راه برای بالابردن مصالح سنگین در محور عمودی است.https://jias.kashanu.ac.ir/article_113960_d47eda70475290e1aafbbe147054ec15.pdfدانشگاه کاشانمطالعات معماری ایران2252-0635122320230823The Approach of Advisory Bodies to Evaluating Iran’s World Heritage Nomination Dossiersتبیین رویکرد نهادهای مشاور کمیتۀ میراث جهانی در ارزیابی پروندههای نامزد میراث جهانی ایران9511611402910.22052/jias.2023.252914.1200FAمحمدرضامحمودی قوژدیدکترا، مرمت و احیای بناها و بافتهای تاریخی، دانشکدۀ معماری، دانشکدگان هنرهای زیبا، دانشگاه تهرانمحمدحسنطالبیاندانشیار، دانشکده معماری، دانشکدگان هنرهای زیبا، دانشگاه تهران0000-0002-9568-1819Journal Article20230504The formal advisory bodies of the World Heritage Committee (ICOMOS and IUCN) evaluate all the nominations of properties for inscription on the World Heritage List. These evaluations help the World Heritage Committee to decide which properties to inscribe on the world heritage list. However, it is the World Heritage Committee that makes the final decision, which can be contrary to the recommendations of the advisory bodies. Therefore, there may be many properties on the list that have not necessarily been approved by the advisory bodies. The review and technical evaluations carried out by the advisory bodies can reveal deficiencies in the nomination dossiers, which may be overshadowed by the committee’s decisions. Nevertheless, understanding the approach of these bodies and their evaluation methods can be taken into consideration in the preparation of nomination files and avoid heavy costs in the process. The following research offers a review of the Iranian cultural and natural property nominations for inscription on the World Heritage List and analyzes the issues and deficiencies of these nomination files through the lens of the advisory bodies. To carry out this research, all the evaluation reports of the advisory bodies regarding Iran’s World Heritage nomination dossiers have been analyzed using qualitative content analysis. This study found that the main focus ofICOMOS lies on the “justification” section, while IUCN mostly concentrates on “justification” and “management” sections. The review also shows that the main challenges in the evaluation stage are due to a lack of mutual understanding between the nominating State Party and the advisory bodies. In general, the advisory bodies consider the most important issues in Iran’s WH nomination dossiers to be the information provided in the sections of justification (Outstanding Universal Values), conservation, and comparative analysis<strong>.</strong>ارزیابی همۀآثار نامزد ثبت در فهرست میراث جهانی توسط نهادهای مشاور کمیتۀ میراث جهانی (ICOMOS و IUCN) انجام میشود. این ارزیابیها به تصمیمگیری کمیتۀ میراث جهانی برای ثبت یک اثر یاری میرساند. با وجود توصیۀ نهادهای مشاور دربارۀ یک اثر نامزد، این کمیتۀ میراث جهانی است که تصمیم نهایی را میگیرد؛ این تصمیم میتواندبا نظر نهاد مشاور کاملاً مغایر باشد. از همین رو بسیاری از آثاری که حتی به ثبت رسیدهاند نیز لزوماً توسط نهاد مشاور تأییدنشدهاند. بازبینی وارزیابیهای فنی نهادهای مشاور از یک اثر نامزد میتواندجنبههایی از ایرادات در پروندههای نامزدی آثار را نمایان کند که در سایۀ تصمیمات کمیته کمتر مورد توجه قرار میگیرند. ازسویی شناخت رویکرد نهادهای مشاور در ارزیابی آثار نیز میتواند در تهیۀپروندههای نامزدی مورد توجه قرار گیرد و از تحمیل هزینههای سنگین در این مسیر جلوگیری کند. پژوهش حاضر نیز بر این اساس، همۀ آثار ایران را که نامزد ثبت در فهرست میراث جهانی شدهاند، مورد بررسی قرار داده و به تحلیل چالشها و ایرادات پروندههای نامزدی این آثار از نگاه نهادهای مشاور پرداخته است. بهمنظور انجام این پژوهش با استفاده از روش تحلیل محتوای کیفی همۀگزارشهای ارزیابی نهادهای مشاور دربارۀ آثار نامزد ایران، مورد بررسی قرار گرفته است. بررسیهانشان میدهد که رویکرد ایکوموسICOMOS در بررسی پروندههای فرهنگی معطوف به بخش «توجیه اثر» است و آی یو سی انIUCNعمدتاً بر «توجیه و مدیریت اثر» متمرکز است. ازسویی بررسیهای نشان میدهد عمده چالشهادر مرحلۀ ارزیابی به عدم درک متقابل نهادهای مشاور و کشور ایران دربارۀوضعیت آثار نامزد و پروندههای نامزدی آنهابرمیگردد. بهطورکلی عمده ایرادات در مرحلۀ ارزیابی آثار نامزد ایران از نگاه نهادهای مشاور، در بخشهای توجیه اثر، حفاظت اثر وتحلیل مقایسهای بوده است.https://jias.kashanu.ac.ir/article_114029_af062baf19841d00cbbfec0b6059938b.pdfدانشگاه کاشانمطالعات معماری ایران2252-0635122320230823Reconstruction of the Dome of Seh-Gonbad TombTower in Urmia Based on Architectural Documentsبازآفرینی گنبد برجمقبرۀسهگنبد ارومیه بر پایۀ مستندات معماری11713311409310.22052/jias.2023.246597.1075FAمظفرعباس زادهاستادیار، دانشکده معماری، شهرسازی و هنر، دانشگاه ارومیهلیلادانشدانشجوی دکتری، دپارتمان تاریخ هنر، دانشگاه یورکJournal Article20220713Seh-Gonbad tomb tower is a Seljuq monument in Iran that despite its peculiar features has received littlescholarly attention. Geometric decorations, Kufic inscriptions, along other architectural features have made this tower one of the significant funerary examples of sixth-century architecture. While the rich decorations and inscriptions of this building have been studied earlier, there is little information regarding its architectural characteristics. Given that some of the architectural elements of tomb towers such as this have changed over the years due to neglect, the question in this research is: What were the architectural characteristics of the exterior dome of this tomb tower? The aim of thispaper is to investigate the physical structure of the Seh-Gonbad, focusing on its formal, geometric, and proportional features in order to reconstruct the destroyed part of the building (thedome). Field and library research were used in this paper as well as acomparative analysis with contemporaneous andsimilar examples. Through comparative analysis with other tomb towers in the region,the research sheds new light on the geometric proportions of the Seh-Gonbad which introduces a novel geometric system in these monuments and theirexterior features. Finally, it is concluded that based on physical transformations in the Seh-Gonbad tower over time and its architectural and geometric similarities with parallel examples, this building had an external dome in the past,most likely conical or pyramidal in shape.
<strong> </strong>سهگنبد یکی از بناهای دورۀ سلجوقی است که بهرغم داشتن ویژگیهای خاص این دوره، چندان موردمطالعهقرار نگرفته است. تزیینات هندسی، کتیبههای کوفی در کنار سایر مشخصههای معماری، این بنا را بهعنوان یکی از مصادیق بناهای آرامگاهی قرن ششم قرار داده است. اگرچه این بنا از حیث تزیینات و متن کتیبهها توسط پژوهشگران پیشین تا حدودی مورد توجهقرارگرفته، اطلاعات محدودی در ارتباط با ساختار معماری آن در دسترس است. با توجه به اینکه برخی عناصر معماری مقابر، بهویژه پوشش خارجی آنها، در اثر بیتوجهی در طول سالها دچار تغییراتی شدهاند، سؤالی که در این پژوهش مطرح میشود این است که ویژگیهای معماری گنبد خارجی برجمقبرۀ سهگنبد به چه صورت بوده است؟ در این راستا هدف از این مطالعه، بررسی ساختار کالبد کنونی برج سهگنبد و بازشناسی ویژگیهای شکلی، هندسی و تناسبات آن برایدست یافتن به ساختار اصلی بنا و درنهایتبازآفرینی بخش تخریبشدۀ بنا یعنی «خود» گنبد است. در این مقاله، یافتههای حاصل از تحقیقات میدانی و مطالعات کتابخانهای در قیاس با نمونههای همعصر و همسان مورد ارزیابی قرار گرفت. ازطرفی با نگاهی جزئیتر، تحلیلهای هندسی برای ارزیابی تناسبات سهگنبد در انطباق با برجمقبرههای منطقه، در شکلگیری الگویی بدیع از نظام هندسی در این بناها و ویژگیهای بارز پوشش خارجی آنهامؤثر واقع شد. بر همین اساس، بر مبنای تحولات کالبدی صورتگرفته در برجمقبرۀسهگنبد و وجوه مشترک ساختار معماری و هندسی آن با نمونههای مشابه، میتوان به این نتیجه رسید که این بنا نیز درگذشته دارای گنبد خارجی، احتمالاًبهصورت رُک، بوده است.https://jias.kashanu.ac.ir/article_114093_191842dec25d72a51dd1c76c523d4321.pdfدانشگاه کاشانمطالعات معماری ایران2252-0635122320230823Patterns and Constituent Elements of the khavun-chinis of Shushtarشناسایی نقوش و بررسی عناصر تشکیلدهندۀ خوونچینیهای شوشتر13515611409810.22052/jias.2023.253191.1222FAعلیزنگنهدانشجوی دکترای معماری،گروه معماری، واحد اهواز، دانشگاه آزاد اسلامیمصطفیمسعودی نژاداستادیار، گروه معماری، واحد اهواز، دانشگاه آزاد اسلامیامین الهاحدیاستادیار، گروه معماری، واحد پرند، دانشگاه آزاد اسلامیJournal Article20230703Architecture in Shushtarhas evolved as the result of centuries of living experience in a region with a hot and semi-arid climate, representing a brilliant climate-responsive approach. A most valuable architectural strategy in this city is a type of brickwork (<em>k</em><em>havun-chini</em>) which not only enhances the beauty ofthe structures but also caters to the climatic needs.The main objective of this research is to identify, document, and analyze the patterns and projection elevations of the <em>k</em><em>havun</em>brickwork in Shushtar. Using quantitative and descriptive-analytical approaches, 70 patterns from the facades of historical buildings in Shushtar, particularly from the decorative elements of main entrances and courtyard walls, mostly attributed to the late Qajar and early Pahlavi periods,were studied. These patterns were documented through field studies in the historical fabric of the city as well as library research. Based on the obtained images, their patterns were drawn using AutoCAD software, and the collected data were uploaded to Excel to create analytical diagrams and perform quantitative analyses.According to the results, the average area of these patterns was found to be 0.45 square meters. Furthermore, the constituent elements of the <em>k</em><em>havun</em>brickworkwere introduced, and the role of each component in shaping each pattern was determined. The elevation of each pattern projectionwas calculated, and ultimately, the average elevation of the patterns was found to be approximately 35%. With the help of the results of this research, the conservation and reconstruction process of the <em>k</em><em>havun</em>brickworkscan be facilitated and shortened. Since the calculation and analysis of their constituent elementsare provided in this study, the amount of materials needed to produce each pattern can be calculated by referring to the tables in this article. Since the extent of the projection is a significant variable in the size of the shadow produced by that brickwork, the available data can also be utilized in assessingthe thermal efficiency and value of any brickwork.هنر معماری در شوشتر محصول قرنها تجربۀ زیستن در منطقهای با آبوهوای گرم و نیمهخشک میباشد و حدی اعلی از همسازی با اقلیم را به نمایش گذاشته است. از ارزشمندترین خدمات معماری این شهر، نماسازی بهوسیلۀ آجر یا «خوونچینی» بوده که با کارکردی دوگانه، علاوه بر زیباسازی، وجهی اقلیمی نیز داشته است. مسئلۀ اصلی در این پژوهش، شناخت نقوش، مستندنگاری و شناسایی دقیق اجزای تشکیلدهنده و میزان بیرونزدگی خوونهای شوشتر است. این تحقیق با رویکردی کمی و به روش توصیفی تحلیلی، هفتاد نقش از نمای ساختمانهای بافت تاریخی شوشتر (تزیینات سردر ورودی اصلی خانهها و جدارههای حیاط) را که غالباً مربوط به اواخر قاجار و دورۀ پهلوی اول هستند، بررسی کرده است. شیوۀ دستیابی به این نقوش از طریق مطالعۀ میدانی بافت تاریخی و اسناد کتابخانهای بوده است. براساس تصاویر بهدستآمده، نقشۀ آنها بهوسیلۀ نرمافزار اتوکد ترسیم و دادههای بهدستآمده برای رسیدن به نمودارهای تحلیلی، در نرمافزار اِکسل بارگذاری گردید و نتیجۀ بررسیهای کمّی به دست آمد. در این مقاله ضمن یافتن مساحت نقشهای مورد مطالعه، مشخص گردید میانگین مساحت این نقوش 45<sub>/</sub>0 متر مربع است. در ادامه، اجزای تشکیلدهندۀ خوونها معرفی و نقش هریک از آنها در شکلدهی هر خوون مشخص شد. میزان بیرونزدگی هر نقش محاسبه و درنهایت، میانگین میزان بیرونزدگی نقوش، حدود 35% به دست آمد. به کمک یافتههای این پژوهش، مسیر مرمت و بازآفرینی خوونها تسهیل و کوتاه شده و با عنایت به محاسبه و تحلیل اجزای تشکیلدهندۀ آنها، حجم مصالح مورد استفاده برای تولید هر نقش، از طریق مراجعه به جداول این مقاله قابل برداشت گردیده است. ازآنجاکه میزان بیرونزدگیِ هر نقش متغیری مهم در میزان تولید سایه توسط آن خوون است، دادههای موجود میتواند در شناسایی کارایی حرارتی و ارزشگذاری آنها نیز مورد استفاده قرار گیرد.https://jias.kashanu.ac.ir/article_114098_20b3cd5a7f5d2890f8674eeb194080cc.pdfدانشگاه کاشانمطالعات معماری ایران2252-0635122320230823Seasonal Settlement System and Architecture of the Agro-Pastoralist Communities of Southern Fars in Late Antiquityمعماری و نظام استقراری سکونتگاههای فصلیِ جوامع دامپرور-کشاورز دوره باستانِ متاخر در جنوب فارس15717811409910.22052/jias.2023.248329.1107FAمحسنجاوریدانشیار، دانشکده معماری و هنر، دانشگاه کاشانبهروزآقاییدکتری باستانشناسی پیش از تاریخ ایران، دانشگاه هنر اصفهانJournal Article20220921The present study examines a wide range of material components of agro-pastoralist communities in late antique Iran who inhabited an area of 250 thousand hectares in the southwest of Fars province. The components include residential buildings, walls, terraces, <em>qanat</em>s, unidentified structures, and pottery sherds that exhibit characteristics of the late antiquity era. The structure of these componentsas well as climatic variables during the late antiquity era provide compelling evidence that the componentswere utilized by mobile societies who inhabited the regionseasonally. Furthermore, the architectural structures and seasonal settlements and their direct relationship to pastures and water-control systemsfor dry farming on steep slopes serve as additional proof of the social structure and economic approach (pastoral/agricultural) of the intended society. The primary goal and objective of this study are, respectively, to ascertain the socio-economic characteristics of agro-pastoralist societies in late antiquity, and explore their capacity to establish economic, social, and political institutions. The need for this research comes from the fact that most archaeological studieson this period focus on evidence from urban and rural settlements. Thus, analyzing data through GIS to interpret the systems of settlements and the correlation between material components and environmental behavior can provide a deeper understanding of the socio-economic structures of late antiquity for scholars of this field. The results of the study indicatethat the agro-pastoralist societies of this era had attained a level of complexity in their socio-economic systems and played a significant role in the broader socio-economic framework.پژوهش حاضر به بررسی طیف گستردهای از مولفههایِ مادی جوامع دامپرور/کشاورز دوره باستانِ متاخر میپردازد که در یک محدوده 250 هزار هکتاری در جنوب غرب استان فارس واقع شدهاند. مولفههایِ نام برده متشکل از معماریهایِ مسکونی، دیوارها، تراسبندی ها قناتها و سازههایی با کاربرد نامشخص و البته سفالهایِ گونهنمایِ دوره باستانِ متاخر است. ساختار این مولفههایِ مادی در کنار تطبیق متغیرهایِ اقلیمی در دوره باستانِ متاخر و زمان حال، به ما این اطمینان را میبخشد که مولفههایِ نامبرده متعلق به جوامع متحرکی از دوره باستانِ متاخر هستند که بخشی از سال را در این حوزه سکونت داشتهاند. افزون بر این، ساختار معماری و نظام استقراری منزلگاههای فصلی و رابطه مستقیم آنها با مراتع و همچنین سیستم کنترل آب جهت کشتِ دیم در دامنههای شیبدار، نشان دهنده ساختار اجتماعی و راهبرد اقتصادی (دامپرور/کشاورز) جامعه مورد مطالعه در پژوهش حاضر است. مشخصههای منزلگاهی و سکونتگاهی و چگونگی مختصات اقتصادی و اجتماعی جوامع دامپرور/کشاورز دوره باستانِ متاخر پرسش بنیادین و همچنین ارزیابیِ تواناییِ بالقوه این جامعه در پیکربندی نهادهایِ اقتصادی، اجتماعی و سیاسی عصر باستانِ متاخر از مهمترین اهداف و این مقاله به شمار میآید. ضرورت این پژوهش نیز از آنجاست که باستانشناسی دوره باستانِ متاخر، در بیشتر موارد معطوف به بررسیِ شواهد به دست آمده از سکونتگاههایِ شهری و روستایی بوده است، مطالعه یافتههای به دست آمده از بررسیهای میدانی صورت پذیرفته در این پژوهش میتواند درک عمیقتری از ساختار اقتصادی-اجتماعی دوره باستانِ متاخر برای پژوهشگران این حوزه مطالعاتی ایجاد نماید. بنابر این، از مطالعه نظام استقراری، ظرفیتهای ساختاریِ منزلگاهها و دیگر مولفههایِ مادی موجود میتوان اینگونه استنباط به عمل آورد که جوامع دامپرور/کشاورز باستانِ متاخر به درجاتی از پیچیدگیهایِ اقتصادی و اجتماعی دست یافته و در یک نظام اقتصادی-اجتماعی بزرگتر نقشی کلیدی را ایفا مینمودهاند.https://jias.kashanu.ac.ir/article_114099_251eba5651c81ce58ca82f1c8ac713fb.pdfدانشگاه کاشانمطالعات معماری ایران2252-0635122320230823Spatial Organization and Way of Life in Ilam’sCourtyardHouses (1350-1390 SH)بررسی ارتباط سازمان فضایی و شیوۀ زندگی در خانههای حیاطدار دهۀ پنجاه تا نود شهر ایلام17919411419110.22052/jias.2024.253106.1215FAسارامرادبیگیدانشجوی دکتری، گروه معماری، واحد همدان، دانشگاه آزاد اسلامیساراجلالیاناستادیار گروه معماری، واحد همدان، دانشگاه آزاد اسلامیامیددژداراستادیار گروه معماری، واحد همدان، دانشگاه آزاد اسلامیJournal Article20230615In the field of environment and behavior, the spatial organization of houses and the way of life have always had a mutual relationship, i.e., changes in the spatial organization of houses impact the way of life of residents. The way of lifeis directly related to cultural practices, daily activities, and norms of the residents, whose changes can be observed and explored.It is possible to get a correct understanding of the reasons behind the formation of different residential interior spaces and changes in their organizationby studying the ways of life. In order to achieve this goal, examples of contemporary houses with courtyards in Ilamwere selected dating from 1350 to 1390 ASwhich were grouped according to their construction decades.They allhad two important features:they were not distinctive but common buildings in the city, and they allowedfor studying resident behavior inside houses. The samples were coded from A1 to E4 according to theirconstruction decade and to the location of the courtyardrelative to the building. This case study uses a mixed methodinterpretive and comparative approach using library research, observation, and classification of data obtained from interviews with residents regarding behavior and way of life analyzed with MAXQDA software. The results show changes in the spatial organization of courtyardhouses in Ilam. These changes are not only related to the location of the courtyard relative to the building mass but also related to the construction decade of the house,which can be explained according to the changes in cultural practices and way of life. According to this research, these changes regard the number of spaces, their names, their position in the plan, as well as the type and number of activities in each space during different decades (50s to the 90s). Due to the rich cultural hospitality of the native Kurdish people, the assignment of the best part of the house to the reception area is still observed in the way of life of the residents. The courtyard is one of the spaces that has undergone reduced usage and furniture change, as explained in the discussions.در حوزۀ محیط و رفتار،سازماندهی فضایی خانه و شیوۀ زندگی همواره در یک ارتباط دوسویه بایکدیگر بودهاند. تغییرات سازماندهی فضایی خانه بهشکلی کاملاً ملموس بر شیوۀ زندگی ساکنانش تأثیرگذار بوده است. شیوۀ زندگی در هر خانه در ارتباط مستقیم با فرهنگ، فعالیتهای روزمره و قوانین اهالی خانه است که تغییرات آنها قابل مشاهده و کاوش میباشد. با بررسی شیوۀ زندگی نیز میتوان به فهم و خوانشی درست از علل شکلگیری فضاهای داخلی خانهها و درنتیجه تغییرات سازماندهی آنها رسید. در راستای رسیدن به این هدف، نمونههایی از خانههای معاصر حیاطدار شهر ایلام از دهۀ پنجاه تا نود بهطور جداگانه در هر دهه انتخاب شده است که همگی آنها دو ویژگی مهم دارند: یکی اینکه در شهر شاخص نیستند و عمومیت بیشتری دارند؛دیگر اینکه برای مطالعۀ رفتاری داخل خانهها قابل دسترساند. نمونهها بهترتیب براساس دهه و محل قرارگیری حیاط نسبت به ساختمان ازA1 تا اE4 کدگذاری شدهاند. روش تحقیق در این پژوهش موردی، ترکیبی است شامل روشهای تفسیری و تطبیقی با استفاده ازمطالعات کتابخانهای، مشاهده و دستهبندی دادههای رفتار و شیوۀ زندگی، بهدستآمده از مصاحبه با ساکنان توسط نرمافزار مکسکیودا. نتایج نشان از تغییرات در سازماندهی فضایی خانههای حیاطدار شهر ایلام دارد. این تغییرات فقط مرتبط به محل قرارگیری حیاط نسبت به ساختمان نیست، بلکه مربوط به دهۀ ساخت خانه نیز هست و با توجه به تغییرات در فرهنگ و شیوۀ زندگی اهالی شهر قابل پیگیری است. با توجه به این پژوهش، این تغییرات مربوط به تعداد فضاها، نام آنها، محل قرارگیری در پلان، همچنین نوع و تعداد فعالیتهای هرکدام در دهههای مختلف از پنجاه تا نود است؛ امابا توجه به فرهنگ غنی مردم کرد بومی، همچنان در شیوۀ زندگی ساکنان اهمیت به مهمان و جانمایی بهترین قسمت خانه به فضای پذیرایی مشاهده میشود. حیاط نیز ازجمله فضاهایی است که تقلیل کاربری و تغییر مبلمان داشته که در بحثها بیان شده است.https://jias.kashanu.ac.ir/article_114191_1c3a20eab8f91240eaa5b98eb0cc1a03.pdfدانشگاه کاشانمطالعات معماری ایران2252-0635122320230823Comparative Study of Infill Design Approaches in Historical Urban Contextsمقایسۀ تطبیقی رویکردهای طراحی میانبافت تاریخی در پژوهشهای مرتبط19521311389610.22052/jias.2023.252976.1206FAایلقاراردبیلچیدانشجوی دکتری معماری،دانشکدگان هنرهای زیبا، دانشگاه تهرانسعیدحقیردانشیار، دانشکدگان هنرهای زیبا، دانشگاه تهرانحامدمظاهریاندانشیار، دانشکدگان هنرهای زیبا، دانشگاه تهرانسعیدخاقانیاستادیار،دانشکدگان هنرهای زیبا، دانشگاه تهرانJournal Article20230520The preservation-oriented design of new structures in historical fabricsis a matter of debate between preservationists and architects. Therefore, many research studies are aimed at exploring different design approaches and their implications, resulting in explicit or implicit recommendations for design. Therefore, it is important to review and analyze them, as well as the international documents and other national and regional design guidelines— a study that has not been done to date. Accordingly, this research aims to classify the proposed recommendations in the form of design approaches. For this purpose, the required data in related research studieswere collected and coded separately based on the theme and structure of each approach into three levels: point of view, strategy, and method. Then, they were described with the help of a comparative study. The results show thatin the studies of Groat (1985) and Sotoudeh and Wan Abdullah (2012) at the level of point of view, the historical character of the fabric is preferable to its urban character. Therefore, it is recommended to avoid changes in the level of strategy and practice compatibilityat the level of method. This is while other studies emphasize both the historical and urban characters, the difference being that in the studies of Oers (2010), Bianca (2010), Diski (2012), Adam (2010), and Duch (2010), the reference frame is tradition, while in other studies it is modernity. Influenced by the reference point of view, Oers, Bianca, Diski, Adam, and Duch recommend the management of change through traditional architectural and urban planning patterns, whileother studies influenced by the modern point of viewrecommend the management of change by referring to the characteristics of the historical context with the aim of compatibility.<br /> طراحی ساختارهای جدید در بافت تاریخی در راستای حفاظت از آن، موضوعی است که حفاظتگران و معمارانی که در بافت تاریخی طراحی میکنند، بر سر آن اختلافنظر دارند؛ ازاینرو پژوهشهای بسیاری بهعنوان بخشی از ادبیات موضوع، معطوف به مطالعۀ رویکردهای مختلف طراحی و پیامدهای آن تدوین شده است که بهطور آشکار یا ضمنی ماهیت توصیهای دارند. بنابراین بررسی و تحلیل آنها نیز در کنار اسناد سازمانهای بینالمللی و سایر دستورالعملها و راهنماهای طراحیِ ملی و منطقهای اهمیت دارد؛ مطالعهای که تابهحال صورت نگرفته است. بر این اساس، این پژوهش با هدف صورتبندیِ مواضع پیشنهادی در قالب رویکردهای طراحی در ایندست از پژوهشها میپردازد؛ به بیان دیگر، معطوف به چیستی رویکردهاست. بدین منظور، دادههای مورد نیاز در پژوهشهای مرتبط به کمک مطالعۀ پژوهشهای مرتبط گردآوری و براساس مضمون و مبتنی بر ساختار رویکرد در سه سطح نگرش، رهیافت و روش، بهتفکیک کدگذاری شدند. سپس، به کمک مقایسۀ تطبیقی توصیف شدند. نتایج این بررسی نشان میدهد در مطالعات گروت (1985) و ستوده و وانعبدالله (2013) در سطح نگرش، سندانگاری بافت تاریخی بر بافتشهریانگاریِ آن ارجح است؛ ازاینرو به اجتناب از تغییر در سطح رهیافت و همانندی در سطح روش توصیه شده است. این درحالی است که در سایر موارد نگرش سندانگاری و بافتشهریانگاریِ بافت تاریخی مبنا بوده است؛ با این تفاوت که در مطالعات ائرز (2010)، بیانکا (2010)، آدام (2010)، دوچ (2010)و دیسکو (2012)، چهارچوب مرجع، سنّت و در باقی پژوهشها مدرنیته است. متأثر از نگرش مبنا، ائرز، بیانکا، دیسکو، آدام و دوچ به مدیریت تغییر از طریق کاربست الگوهای معماری و شهرسازیِ سنّتی توصیه میکند؛ولی باقی پژوهشها، متأثر از نگرش مبتنی بر مدرنیته به مدیریت تغییر با ارجاع به ویژگیهای بافت تاریخی با هدف طرحی هماهنگ توصیه کردهاند.https://jias.kashanu.ac.ir/article_113896_bae8e15101ba7bd796863f6c7a5925b5.pdfدانشگاه کاشانمطالعات معماری ایران2252-0635122320230823The Relationshipof Authenticity and Integrity in Architectural Heritage Restorationنسبت اصالت و یکپارچگی در مرمت میراث معماری21522911404710.22052/jias.2023.252972.1207FAپیروزحناچیاستاد، دانشکده معماری، دانشکدگان هنرهای زیبا، دانشگاه تهران0000-0002-3150-6501محمد حسنخادم زادهاستادیار، دانشکده معماری، دانشکدگان هنرهای زیبا، دانشگاه تهرانهانیهفراهانیکارشناس ارشد، مرمت و احیای ابنیه و بافتهای تاریخی، دانشگاه تهرانJournal Article20230522Authenticity and integrity are key concepts in communicatingthe values and better understanding of an artifact/site. The ambiguity in the definition of these concepts regardingarchitectural heritage has posed challenges to their effective application. Throughout history, the concepts of authenticity and integrity were not major concerns for builders, as the materials, and more importantly, techniques remainedlargely unchanged for centuries; while today, they are essential criteria for the conservation and reuse of historical monuments.The concepts of authenticity and integrityare closely related to each other, butslightly different. There is more transparency about the authenticity of architectural heritage in expertanalyses and international documents, while there is a kind of gap in the precise definition of integrity. The present study explores the role and relation of authenticity and integrity and their application in the process of architectural heritage conservation. Using a qualitative method and a strategy of content analysis and logical reasoning,initially,international documents and expert analyses are reviewed and the two concepts are defined and their criteria introducedwithin the context of architectural heritage. After summarizing the findings, in the second stage, the relationship of authenticity and integrity is examined from various perspectives, and several approaches are presented fortheir implementation. Given the unique characteristics of any architectural heritage property, the assessment of authenticity and integrity is proposedwithin a comprehensive framework of seven design factors: materials, construction techniques, context, function, traditions and intangible aspects, and the spirit of place.اصالت و یکپارچگی از مفاهیم کلیدی در جهت انتقال ارزشها و درک بهتر اثر هستند. مبهم بودن این مفاهیم در میراث معماری، به کار بستن مؤثر آنها را با چالش مواجه ساخته است. در طول تاریخ، مفاهیم اصالت و یکپارچگی دغدغهای برای سازندگان نبود؛ زیرا مصالح و از آن مهمتر فناوریها تقریباً بدون تغییر، برای قرنها، رایج بودند، درحالیکه امروزه از معیارهای ضروری برای حفاظت و استفادۀ مجدد از آثار تاریخی هستند. اصالت و یکپارچگی در عین ارتباط نزدیک با یکدیگر، متفاوت از هم دانسته میشوند. تحلیلهای صاحبنظران و متن اسناد بینالمللی دربارۀ مفهوم اصالت در میراث معماری از شفافیت بیشتری برخوردار است، اما در تعریف دقیق یکپارچگی، نوعی خلأ وجود دارد. مقالۀ حاضر در پی تبیین جایگاه و نسبت اصالت و یکپارچگی در فرایند حفاظت میراث معماری و چگونگی کاربست دو مفهوم در روند حفاظت این دسته از آثار است. این پژوهش با روش کیفی و راهبرد تحلیل محتوا و استدلال منطقی، ابتدا از طریق بازخوانی و واکاوی اسناد بینالمللی و دیدگاههای صاحبنظران، به تعریف دو واژه و معرفی مؤلفههای آنها در قالب میراث معماری پرداخته است. پس از جمعبندی، در مرحلۀ دوم، رابطه و نسبت اصالت و یکپارچگی از دیدگاههای مختلف مورد بررسی قرار گرفته و رویکردهای متعدد در برخورد با این آثار ارائه شده است. با توجه به ویژگیهای منحصربهفرد هریک از میراث معماری، سنجش اصالت و یکپارچگی در مورد آنها، براساس هفت مؤلفۀ طرح، مواد و مصالح، فن ساخت، زمینه، کارکرد، سنتها و جنبههای ناملموس و روح مکان، بهعنوان چهارچوبی جامع و مانع ارائه میگردد.https://jias.kashanu.ac.ir/article_114047_f9ec01cc6830806072f524fc20cc2365.pdfدانشگاه کاشانمطالعات معماری ایران2252-0635122320230823Qualitative and Typological Study of One-Way Windcatchers in Eastern Iran
Case Study:Khousf City and Khour Village in South Khorasanمطالعۀ کیفی و گونهشناسی بادگیرهای یکطرفه در شرق ایران نمونۀ موردی: شهرستان خوسف و روستای خور در استان خراسان جنوبی23125011419310.22052/jias.2024.245890.0FAمنصورهدرمحمدیکارشناسی ارشد معماری، دانشکده هنر و معماری، دانشگاه یزدمنصورهطاهبازدانشیار گروه ساختمان، دانشکده معماری و شهرسازی، دانشگاه شهیدبهشتیآذینفراهانی ولاشجردیدانشجوی دکتری تکنولوژی انرژی، دانشکده مهندسی مکانیک، دانشگاه آلتو، هلیسنکی، فنلاندJournal Article20210715Windcatchersare architectural/engineering elements in the vernacular architecture of hot and arid cities of Iran. Nowadays, with the advancement of technology and due to lifestyle changesas well as the increase of airborne dust in the region, windcatchers have lost their former significance in these areas and natives have turned to using conventional cooling systems such as water and gas air conditioners. In this article, Khousf city and Khour village of Birjand district were selected as samples from the hot and dry climate in the east of Iran. In this paper, the two towns are introducedand briefly reviewedregarding urban texture, vernacular houses, and architecture of one-way windcatchers and their physical structure. The main objective of the study is to developa typology for the regionalwindcatchers by examining the placement of windcatchers in the plan and section of the building, the plan and elevation of awindcatcher, and the relationship between the windcatcher room and other spaces. The sample windcatcherswere selected for this studywith the help of existing documents and field observations, based on building integrity,accessibility to the building and itswindcatchers, and research limitations. It is intended thatavariety of regional windcatchers be included in the samples. The research method is logical analysis and description with a qualitative approach. The data acquisition method is based on library research, observation, and accurate field measurements. This study identifies three types of one-way windcatchers in the region, which are classified as <em>khol</em>, <em>sharafeh</em> and <em>bad-gir</em> in the local dialect. The type and number of windcatchersto be built in certain places of the house weredecided according to ease of construction, cost, and ventilation power. Finally, based on the information obtained in this study and the information gaps in research related toeastern Iran, recommendations for future research are presented.بادگیر بهعنوان یک عنصر معمارانه و مهندسی در معماری بومی ایران، در سیمای شهرهای گرم و خشک دیده میشود. امروزه با ورود تکنولوژی و تغییر سبک زندگی و همچنین افزایش میزان گردوغبار در منطقه، بادگیر جایگاه پیشین خود را در این منطقه از دست داده و بومیان به استفاده از سیستمهای سرمایشی متداول مانند کولر آبی و گازی روی آوردهاند. در این مقاله، شهرستان خوسف و روستای خور از توابع بیرجند بهعنوان نمونههای مورد مطالعه از اقلیم گرم و خشک در شرق ایران برگزیده شدهاند. در اینجا سعی میشود ضمن معرفی شهرستان خوسف و روستای خور و بررسی مختصر بافت و خانههای بومی منطقه، معماری بادگیرهای یکطرفه و ساختارکالبدی آنها نیز مطالعه گردد. هدف اصلی مقاله، گونهشناسی بادگیرهای منطقه ازطریق بررسی موقعیت قرارگیری بادگیر در پلان و مقطع بنا، پلان و نمای بادگیر و ارتباط بین اتاق بادگیر و سایر فضاهاست. بادگیرهای مورد مطالعه با کمک مستندات موجود از بادگیرها و مشاهدات و برداشتهای میدانی، براساس سلامت بنا، امکان دسترسی به بنا و محدودیتهای تحقیق انتخاب و سعی شده تنوعی از بادگیرهای شناختهشدۀ منطقه در این نمونهها باشد. روش تحقیق حاضر، توصیف و تحلیل منطقی است. نوع تحقیق کیفی است و روش اصلی یافتهاندوزی با تکیه بر مطالعات کتابخانهای، مشاهده و اندازهگیریهای دقیق در ﺑﺮداﺷﺖﻫﺎی ﻣﯿﺪاﻧﯽ است. این مطالعه بیانگر سه گونه بادگیر یکطرفه در منطقه است که براساس زبان محلی با عناوین خول، شرفه و بادگیر دستهبندی میشوند. هریک از این انواع با توجه به سهولت ساخت، هزینه و میزان تأمین تهویه، به تعداد و در بخشهای معینی از فضاهای خانه مورد استفاده قرار گرفتهاند. در انتها، بر پایۀ اطلاعات حاصل در این مطالعه و کمبودهای اطلاعاتی در منطقۀ شرق ایران، پیشنهاداتی برای تحقیقات آتی ارائه شده است.https://jias.kashanu.ac.ir/article_114193_26436badff0110727478725784e8286b.pdf