دانشگاه کاشان مطالعات معماری ایران 2252-0635 14 28 2026 03 16 Inhabited Living Heritage: A Conceptual Framework for Understanding and Preserving the Continuity of Dwelling in Historic Houses میراث زندۀ مسکونی: چارچوبی مفهومی برای فهم و حفاظت از تداوم سکونت در خانه‌های تاریخی 83 111 115408 10.22052/jias.2026.256970.1402 FA ثنا یزدانی پژوهشگر دکتری معماری، دانشکدۀ معماری و شهرسازی، دانشگاه شهید بهشتی زهرا اهری دانشیار، دانشکدۀ معماری و شهرسازی، دانشگاه شهید بهشتی Journal Article 2025 06 02 The concept of "living heritage" goes beyond a material- based or constructivist perspective on heritage, emphasizing the continuous relationship between inhabited communities and their heritage. This study introduces the concept of "Inhabited living heritage," aiming to construct a conceptual framework grounded in existing theoretical literature on living heritage, and refining it by utilizing the concepts of "continuity and change," "spatial practice," and "habitus" from Henri Lefebvre and Pierre Bourdieu. This approach seeks to understand how successive generations experience life in historic homes. The findings of this research highlight the role of the inhabited community and the continuity of daily activities in the process of producing and reproducing space and sustaining dwelling in residential heritage. It also introduces examples of historical houses in Iran to illustrate how these concepts can be employed to understand inhabited living heritage. According to this study, the dwelling continuity in inhabited living heritage is achieved when residents, through their daily lives and the repetitive enactment of cultural and familial practices in space, reproduce tangible and intangible heritage and adapt spaces to meet contemporary needs. This ongoing process of change and continuity occurs uniquely in each spatial and temporal context, leading to the preservation and strengthening of heritage. Thus, inhabited living heritage provides a foundation for the continuity of experiences and the manifestation of individual and collective identity, necessitating a bottom-up, inside-out approach to heritage preservation, and participation and active resident involvement in this process. مفهوم «میراث زنده» اصطلاحی است فراتر از نگاه مادی یا برساختی به میراث، و بر پیوند مداوم میان جوامع ساکن و میراثشان تأکید دارد. پژوهش حاضر با معرفی مفهوم «میراث زندۀ مسکونی»، در پی ساخت چارچوبی مفهومی بر  پایۀ ادبیات نظری ازپیش‌موجود دربارۀ میراث زنده، و تدقیق آن با بهره‌گیری از مفاهیم «تداوم و تغییر»، «پراتیک فضایی»، و «ابیتوس» از آنری لوفور و پیر بوردیو است، تا از این طریق امکان فهم چگونگی تجربۀ زندگی نسل‌های متوالی در خانه‌های تاریخی را فراهم آورد. نتایج این پژوهش نقش جامعۀ ساکن و تداوم فعالیت‌های روزمره را در فرایند تولید و بازتولید فضا و تداوم حیات در میراث مسکونی نشان می‌دهد و مصداق‌هایی از خانه‌هایی در ایران را برای روشن‌تر شدن نحوۀ استفاده و کارایی این مجموعه مفاهیم در فهم میراث زندۀ مسکونی معرفی می‌کند. براساس این بررسی، تداوم حیات در میراث زندۀ مسکونی زمانی محقق می‌شود که ساکنان، طی زندگی روزمره، ازطریق امکان تکرار عادات فرهنگی ـ خانوادگی در فضا و تداوم پراتیک‌های فضامند، میراث ملموس و ناملموس را بازتولید کرده و فضاها را با نیازهای امروز سازگار سازند. این روندِ پیوستۀ تغییر و تداوم، در هر بستر مکانی و زمانی به‌شکلی ویژه رخ داده و منجر به حفظ و تقویت میراث شده است. به‌این‌ترتیب، میراث زندۀ مسکونی بستری است برای تداوم تجربیات و تجلی هویت فردی و جمعی و حفاظت از این نوع میراث نیازمند مشارکتی پایین به بالا، از درون به بیرون و نقش فعال ساکنان در این فرایند است. https://jias.kashanu.ac.ir/article_115408_43b343b5271fa85bbd8cd35cbb80fffe.pdf