دانشگاه کاشان مطالعات معماری ایران 2252-0635 4 7 2022 01 26 A Critical Survey of Historical Studies about Architecture of Pahlavi Era, Case Study: “Architecture of Pahlavi the First” by Mostafa Kiani نقدی بر پژوهش‌های تفسیری‌تاریخی درخصوص معماری معاصر ایران، نمونۀ موردی: معماری دورۀ پهلوی اول 93 110 111743 FA مسعود ناری قمی Journal Article 2022 01 26 It has been in recent decade that we saw a considerable growth in number of published historical works about contemporary architecture of Iran and its modernization era. But paying far little attention to paradigmatic frameworks of analyze and incompatible approaches for the rational enquiry along without criticality to paradigmatic criteria, have been brought some scientific conflicts to their authenticity what this article is about. Here, theoretical basis of these studies is considered through three research paradigms as well as two architectural paradigms called inner-disciplinary and outer-disciplinary through rational debate. Via compatible study with works of historians of modern architecture and architectural history as a whole, some vast neglected areas of research in this subject are introduced. This comparison is arranged in two categories of elitism history and generic one and it is argued that historical research of near present has not pay enough attention to generic historical analysis while there has been a rich body of documents and evidences. Then one of the examples of elitists’ historical studies of contemporary architecture of Iran is put under criticism: “Architecture of Pahlavi the First” (by MostafaKiani). This study is distinguishable from its counterparts by its approach toward social- oriented research and by its dropping of naturalistic paradigm that is common in such works in Iran. The criticism presented here is aimed to enhancement of historical-analytical approaches toward past Iranian architecture and includes enquiry of its content as well as form. Finally some advices for improvement of historical research in the field of architecture of near present of Iran are given. در دهۀ اخیر، نگارش آثار تفسیری‌تاریخی درخصوص معماری معاصر ایران و دوران مدرنیزاسیون، رشد چشمگیری کرده است. عدم تفکیک چارچوب‌های متفاوت استدلال و تحلیل، توسل به گونه‌های ناهمخوان تحلیل و توجه نکردن به معیارهای استناد در پارادایم‌های مختلف تحقیق، موانعی را در برابر علمی بودن این پژوهش‌ها و اعتبار آن‌ها ایجاد کرده است. تبیین ساختاری این معضل، هدف این نوشتار است. در این مقاله، ابتدا رویکردها و مبانی فکری در این نوشتارها، از منظر پارادایم‌های سه‌گانۀ تحقیق و دو عرصۀ درون‌نهادی و برون‌نهادی معماری با رویکرد استدلال منطقی بررسی می‌شوند. این بررسی به‌صورت تطبیقی با تاریخ‌نگاری دورۀ مدرنیسم معماری و تاریخ‌نگاری معماری عام معاصر در غرب انجام گرفته و فضاهای غفلت‌شده و عرصه‌های تحقیقی وسیعی که در این زمینه باقی مانده است، معرفی می‌گردد. پس از این مقایسه در دو دستۀ تاریخ‌نگاری نخبه‌گرا و عام‌گرا، این نکته بیان می‌شود که رویکرد نوین پژوهش ‌تفسیری‌تاریخی دربارۀ دوران معاصر، چگونه از گرایش‌ به تحلیل تاریخی معماری عامه در دوران نزدیک، به‌رغم وجود شواهد استنادی، غفلت کرده است. سپس یکی از نمونه‌های گرایش نخبه‌گرا ـ «معماری دورۀ پهلوی اول» مصطفی کیانی ـ در کانون بحث قرار داده می‌شود. این تحقیق، در تاریخ‌نگاری کلّی معماری ایران نیز با ارائۀ پژوهشی جامعه‌محور و نه طبیعی‌گرا یا باستان‌شناسانه که شیوۀ رایج این‌گونه بررسی‌ها در ایران است، مسیری متفاوت را پیش روی پژوهش‌های تفسیری‌تاریخی در ایران باز نموده است. بررسی نقادانه‌ای که در اینجا ارائه شده، در راستای بهسازی نگاه تحلیلی به معماری تاریخی ایران، به تحلیل ویژگی‌های شکلی و محتوایی آن می‌پردازد. در انتها راهکاری برای بهبود پژوهش تفسیری‌تاریخی در این حوزه ارائه شده است. https://jias.kashanu.ac.ir/article_111743_0a94195222f3128acece28498c6c16e6.pdf