[صفحه اصلی ]   [Archive] [ English ]  
:: دوره 1، شماره 7 - ( 5-1394 ) ::
جلد 1 شماره 7 صفحات 73-92 برگشت به فهرست نسخه ها
تصویر کاخ و باغ شاه موبد در مثنوی ویس و رامین فخرالدین اسعد گرگانی
حمیدرضا جیحانی
چکیده:   (2333 مشاهده)
شکل یا طرح باغ موضوعی است که برخی از مهم‌ترین ویژگی‌های فضایی باغ را در بر دارد. علاوه بر آثار باقی‌مانده یا مدارک تصویری و متون تاریخی، شعر فارسی نیز منبعی برای شناخت باغ محسوب می‌شود و تصویری از آن فراروی ما قرار می‌دهد. تصویر یادشده که ممکن است حاصل مشاهدۀ توصیفگر یا حتی تصویر ذهنی او دربارۀ فضایی خاص باشد، اهمیت دارد و ما را با موضوعی آشنا می‌کند که اطلاعات دیگری از آن در دست نداریم یا اطلاعات ما را تکمیل می‌کند. این مقاله متن داستانیِ منظومی را از نیمۀ نخست سدۀ پنجم مطالعه می‌کند؛ زمانی که فخرالدین اسعد گرگانی داستانی قدیمی‌تر را روایت کرده است. داستان یادشده، مثنوی ویس و رامین است که تأثیری گسترده بر داستان‌های منظوم پس از خود داشته و احتمالاً اصل آن به دورۀ اشکانی بازمی‌گردد. مقاله در پی آشکار کردن تصویری از باغ و سرای شاه موبد است که شاعر در حین داستان‌گویی خود و شرح روابط میان شخصیت‌ها، آن را به‌طور ضمنی وصف کرده است. در این مطالعه، شعر شاعر ازجمله آن‌ها که مربوط به شرح فضای یادشده‌اند یا غیر آن، تفسیر می‌شوند تا خصوصیات فضایی سرای شاه موبد روشن شود. در تفسیر یادشده، درون‌مایۀ دراماتیک و صحنه‌های داستان در مرکز توجه قرار دارند و هدف، یافتن ویژگی‌های معماریِ صحنه‌هایی است که شاعر در ارتباط با سرای شاه موبد شرح می‌دهد. بنا بر شرح شاعر، «سرای شاه موبد» از باغ و کاخ و شبستانی تشکیل‌ شده است و مجاور گوشکی است که مشرف به میدان است و کل مجموعه در دز یا کندز مرو قرار دارد. سرای موبد دربردارندۀ دو باغ است که یکی همچون حیاط اندرونی در میان عمارت شبستان بوده و دیگری دارای دیوار و حصار بوده و در مقابل کاخ اصلی است. کاخ به هر دو راه دارد و از طریق ایوان با فضای هر دو باغ‌ـ گلستان و بوستان‌ـ ارتباط می‌‌یابد.
واژه‌های کلیدی: منظومۀ ویس و رامین، فخرالدین اسعد گرگانی، شعر فارسی، شکل باغ، اجزا و عناصر باغ، معماری ایرانی
متن کامل [PDF 1079 kb]   (1770 دریافت)    
نوع مطالعه: پژوهشي | موضوع مقاله: تخصصي
ارسال نظر درباره این مقاله
نام کاربری یا پست الکترونیک شما:

CAPTCHA


XML   English Abstract   Print


Download citation:
BibTeX | RIS | EndNote | Medlars | ProCite | Reference Manager | RefWorks
Send citation to:

Jayhani H. The Image of Shah Mūbad’s Palace and Garden in Vīs u Rāmīn by Fakhr al-dīn Asʿad Gurgāni. JIAS. 2015; 1 (7) :73-92
URL: http://jias.kashanu.ac.ir/article-1-706-fa.html

جیحانی حمیدرضا. تصویر کاخ و باغ شاه موبد در مثنوی ویس و رامین فخرالدین اسعد گرگانی . مطالعات معماري ايران. 1394; 1 (7) :73-92

URL: http://jias.kashanu.ac.ir/article-1-706-fa.html



دوره 1، شماره 7 - ( 5-1394 ) برگشت به فهرست نسخه ها
Persian site map - English site map - Created in 0.13 seconds with 31 queries by YEKTAWEB 4006