:: دوره 1، شماره 7 - ( 5-1394 ) ::
جلد 1 شماره 7 صفحات 35-56 برگشت به فهرست نسخه ها
نقش سایه در باغ ایرانی، بررسی شرایط آسایش اقلیمی در باغ جهان‌نما و باغ دلگشا
سيد حسن تقوائی، منصوره طاهباز، سمانه متقی پیشه
چکیده:   (1982 مشاهده)
همگام با الگوبرداری از شیوه‌های مدرن و رویکردهای جدید ساخت‌وساز در حوزه‌های معماری و معماری منظر، تجارب سنتی موجود بر پایۀ بهره‌گرفتن از انرژی‌های طبیعت، تقریباً به فراموشی سپرده ‌شده است. در این باره، هنر باغ‌سازی ایران، ارزش‌ها و دستاوردهای ارزشمندی دارد که نیازمند مطالعه و بازشناسی است. شهر شیراز به‌واسطۀ جغرافیای خاص خود، به‌تنهایی دارای تعداد زیادی از باغ‌هایی با شهرت جهانی نظیر باغ ارم، باغ تخت، باغ جهان‌نما و باغ دلگشاست. هدف اصلی این مقاله بررسی ویژگی‌های ساختاری و به‌ویژه نقش سایه در بهبود شرایط آسایش اقلیمی باغ‌ها به‌عنوان بخش مهمی از فضاهای باز و سبز شهرها و منظر شهری است. در این باره، از دیدگاه معماریِ منظر با تکیه بر دو نمونۀ بارز باغ‌ ایرانی همچون جهان‌نما و دلگشا، برای اولین بار پژوهشی کمّی ‌ـ کیفی برای سنجش وضعیت گرمایی خرداقلیم باغ در مقایسه با اقلیم محلی و فضای شهری پیرامون، در اوج گرمای تابستان و اوج سرمای زمستان صورت گرفت. در چارچوب روش کار نیز از جدیدترین شاخص ارزیابی وضعیت گرمایی فضای باز با عنوان شاخص جهانی اقلیم گرمایی (UTCI) برای ارزیابی داده‌های برداشت‌شده در روزهای چهار و پنج بهمن ماه 1391 و نه و سیزده مرداد ۱۳۹۲ استفاده شده است. داده‌های میدانی نیز بر روی شبکه‌ای ازپیش‌تعیین‌شده در سطح باغ، توسط دستگاه‌های هواشناسی سیار که قادر به برداشت آمار دما، رطوبت، باد، فشار هوا و دمای تابشی است، گردآوری شده است. نتایج نهایی حاصل از مقایسۀ آمار استخراج‌شده از ایستگاه‌های هواشناسی و داده‌های برداشت‌شده، نشان داد که ویژگی‌های ساختاری و کالبدی نمونه‌های مطالعاتی تا چه میزان، وضعیت اقلیم خرد را نسبت به اقلیم محلی، اقلیم کوتاه‌مدت و اقلیم بلندمدت شهر تعدیل کرده است. بنابراین، تعیین نقش و توان باغ ایرانی در بهبود کیفیت اقلیم خرد و اقلیم محلی در کنار بررسی نقش مجموعه عناصر شکل‌دهندۀ این باغ‌ها در بهبود شرایط آسایش اقلیمی درون، مهم‌ترین محصول پژوهش تلقی شده است.
واژه‌های کلیدی: باغ ایرانی، معماری منظر، آسایش اقلیمی، اقلیم خرد، اقلیم محلی، شاخص جهانی اقلیم گرمایی (UTCI)
متن کامل [PDF 3012 kb]   (2672 دریافت)    
نوع مطالعه: پژوهشي | موضوع مقاله: تخصصي


XML   English Abstract   Print



دوره 1، شماره 7 - ( 5-1394 ) برگشت به فهرست نسخه ها