[صفحه اصلی ]   [Archive] [ English ]  
:: دوره 1، شماره 16 - ( 12-1398 ) ::
جلد 1 شماره 16 صفحات 133-151 برگشت به فهرست نسخه ها
تداوم ساختار خانوادۀ گسترده در خانه‌های تک‌خانواری معاصر؛ نمونۀ موردی: بررسی سکونت خانوادگی مهاجران افغان در ایران
مسعود ناری قمی، مهدی ممتحن، معصومه احسانی
چکیده:   (419 مشاهده)
خانوادۀ گسترده در میان انواع گونه‌های خانواده، کهن‌ترین شکل جوامع انسانی است که در روزگار معاصر کمرنگ شده است؛ این در حالی است که کیفیت حیات اجتماعی مورد تأکید در ادبیات علوم اجتماعی، در این نوع از خانواده، بسیار فراتر از انواع دیگر است. در این پژوهش با هدف تلاش برای احیای وجوه مثبت این الگو، موضوع خانوادۀ گسترده و نقش آن در شکل‌گیری مسکن، در دو بخش مطالعه شده است. در بخش نخست، پیشینۀ الگوهای سنتی و مدرن خانوادۀ گسترده، بررسی شده است که دستاورد آن، معرفی تعداد زیادی الگو، به‌جز حیاط مرکزی، در جوامع سنتی اسلامی برای خانوادۀ گسترده و معرفی گسترۀ وسیعی از قالب‌های کالبدی مرتبط با خانوادۀ گسترده در جوامع سنتی خارج از عالم اسلام است. همچنین با بازتعبیر از مفهوم گستردگی خانواده در این پژوهش، نمونه‌های زیادی از دورۀ مدرن (مذهبی و غیرمذهبی) با موضوع خانوادۀ گسترده، پیوند داده شده است. در بخش دوم مقاله، برای روشن‌تر کردن وضعیت خانوادۀ گسترده به‌عنوان یک الگوی ایدئالی در اسلام در دورۀ معاصر و امکان بازتولید این الگو در جامعۀ غیرسنتی پیمایش میدانی روی مهاجران افغانی (به‌واسطۀ شایع بودن نسبی خانوادۀ گسترده در جامعۀ معاصر افغانستان و سکونت طولانی‌مدت آنان در جامعۀ ایرانی) در نظر گرفته شد که تعداد 36 خانوار افغان از ناحیۀ قم با فرایند مشابه روش گلوله‌برفی انتخاب شدند. برای تهیۀ اطلاعات مردم‌نگاری دو مرحله مطالعه انجام شد. در مرحلۀ اول با استفاده از ابزار مشاهده، پرسشنامۀ باز، و نیمه‌باز و مصاحبه، اطلاعات خانواده‌های مهاجر برداشت شد. برای مرحلۀ دوم از مصاحبۀ عمیق با سه نفر، که تجارب زندگی آن‌ها پرکننده طیف نسبتاً کاملی از خاطرات زیسته باشد، استفاده شد. اطلاعات مزبور در سه محور مفهومی تحلیل شده است: تداوم ذهنیتی، عاطفی، تداوم رفتاری و تداوم کالبدی ساختار خانوادۀ گسترده؛ بررسی حاضر نشان داد که افرادی که پیشینه و تجربۀ زیست در خانوادۀ گسترده درون کالبد سنتی داشته‌اند، نه‌تنها نسبت عاطفی با الگوهای رفتاری مربوط به خانوادۀ گسترده را تا حد زیادی حفظ می‌کنند، بلکه امکانات اندک کالبد مدرن را نیز در جهت باز تولید الگوهای فضا ـ رفتار گذشته به فعلیت درمی‌آورند.
 
واژه‌های کلیدی: خانوادۀ گسترده، الگوی مسکن، مهاجران افغانی، تداوم کالبدی، تداوم رفتاری.
متن کامل [PDF 5913 kb]   (212 دریافت)    
نوع مطالعه: پژوهشي | موضوع مقاله: تخصصي
ارسال نظر درباره این مقاله
نام کاربری یا پست الکترونیک شما:

CAPTCHA



XML   English Abstract   Print


Download citation:
BibTeX | RIS | EndNote | Medlars | ProCite | Reference Manager | RefWorks
Send citation to:

Nari Qomi M, Momtahen M, ehsani M. The Continuity of the Extended Family Structure within Contemporary Single-Family Houses Case Study: Afghan Immigrant Households in Iran. JIAS. 2020; 1 (16) :133-151
URL: http://jias.kashanu.ac.ir/article-1-1849-fa.html

ناری قمی مسعود، ممتحن مهدی، احسانی معصومه. تداوم ساختار خانوادۀ گسترده در خانه‌های تک‌خانواری معاصر؛ نمونۀ موردی: بررسی سکونت خانوادگی مهاجران افغان در ایران. مطالعات معماري ايران. 1398; 1 (16) :133-151

URL: http://jias.kashanu.ac.ir/article-1-1849-fa.html



دوره 1، شماره 16 - ( 12-1398 ) برگشت به فهرست نسخه ها
Persian site map - English site map - Created in 0.06 seconds with 31 queries by YEKTAWEB 4162