[صفحه اصلی ]   [Archive] [ English ]  
:: دوره 1، شماره 16 - ( 12-1398 ) ::
جلد 1 شماره 16 صفحات 81-104 برگشت به فهرست نسخه ها
سیر تحول حرم حضرت معصومه(س) با تأکید بر سلسله‌مراتب ورود (تشرف) از دورۀ صفوی تا دورۀ قاجار
محمّد رضایی ‌ندوشن، عبدالهادی دانشپور، مصطفی بهزادفر
چکیده:   (39 مشاهده)
فضاهای ورودی در اماکن مقدس که زائر به شوق زیارت و به‌منظور برطرف شدن حاجات خود وارد آنجا ‌می‌شود، دارای کیفیت‌هایی مبتنی بر آداب زیارت هستند که به آن‌ها سلسله‌مراتب تشرف گفته می‌شود. پژوهش‌های متعددی دربارۀ ضرورت وجود و کیفیت‌ سلسله‌ای از فضاهای متوالی دربارۀ ورودی اماکن مقدس ایران به انجام رسیده، اما نسبت به تأثیر این سلسله‌مراتب در ادراک مخاطب (زائر یا سیاح) پژوهش‌های اندکی صورت گرفته است. بررسی‌های این پژوهش نشان می‌دهد حرم حضرت معصومه(س) در دورۀ‌ صفوی و قاجار دارای سلسله‌مراتب تشرف بوده است که در طول این دوران در حال تغییر مداوم بوده و نسبت به زمان حاضر نیز متفاوت بوده است. مقاله به دنبال پاسخ این پرسش است که وجود سلسله‌ای از فضاهای ورودی چه تأثیری بر ادراک مخاطبان حرم حضرت معصومه(س) می‌گذارد. برای ایجاد تصویری مناسب از تشرف به حرم در دورۀ‌ صفوی و قاجار می‌بایست با روش تحقیق توصیفی به واکاوی منابع و اسناد کتابخانه‌ای پرداخت. مهم‌ترین منابعی که می‌تواند تصویر گذشتۀ حرم حضرت معصومه(س) را بازسازی کند منابع تصویری (نقشه، گراور و عکس) و منابع مکتوب تاریخ شهر قم، به‌خصوص سفرنامه‌های زوار، تجّار و سیّاحانی است که قصد شهر قم را داشته و یا از آن عبور کرده‌اند. از آنجایی که این پژوهش در جست‌وجوی تأثیرات ادراکی سلسله‌فضاهای ورودی اماکن مقدس است، متن سفرنامه‌ها که بیان ادراک و احساس خاص نگارندگان آن‌ها هنگام ورود به حرم است، مهم‌ترین منبع پژوهش هستند. حاصل بررسی‌ منابع تصویری و متون سفرنامه‌ها، تصویر مشخصی از سلسله‌مراتب تشرف به حرم، همچنین سیر تحولات آن از دورۀ‌ صفوی تا انتهای قاجار را نشان می‌دهد. در این نوشتار سلسله‌مراتب تشرف به حرم حضرت معصومه(س) با ذکر جزئیات فضاهای متوالی و تأثیرات آن بر ادراک مخاطبان برای نخستین بار معرفی می‌شود.
 
واژه‌های کلیدی: سلسله‌مراتب تشرف، ادراک، اماکن مقدس، حرم حضرت معصومه(س)، قم.
متن کامل [PDF 5139 kb]   (38 دریافت)    
نوع مطالعه: پژوهشي | موضوع مقاله: تخصصي
ارسال نظر درباره این مقاله
نام کاربری یا پست الکترونیک شما:

CAPTCHA


XML   English Abstract   Print


Download citation:
BibTeX | RIS | EndNote | Medlars | ProCite | Reference Manager | RefWorks
Send citation to:

Rezayee Nedoushan M, Danesh-pour ‘, Behzadfar M. The Development History of the Holy Shrine of Hazrat-e Ma‘soumeh (pbuh) in Qom, Iran: Hierarchy of Entry From the Safavid Period to the Qajar Period. JIAS. 2020; 1 (16) :81-104
URL: http://jias.kashanu.ac.ir/article-1-1708-fa.html

رضایی ‌ندوشن محمّد، دانشپور عبدالهادی، بهزادفر مصطفی. سیر تحول حرم حضرت معصومه(س) با تأکید بر سلسله‌مراتب ورود (تشرف) از دورۀ صفوی تا دورۀ قاجار. مطالعات معماري ايران. 1398; 1 (16) :81-104

URL: http://jias.kashanu.ac.ir/article-1-1708-fa.html



دوره 1، شماره 16 - ( 12-1398 ) برگشت به فهرست نسخه ها
Persian site map - English site map - Created in 0.06 seconds with 31 queries by YEKTAWEB 4071